صفحه اصلی  »  اعضای ویژه  »  کنترل آپلیفت در ایتبس و سیف به همراه 11 راهکار کاهش uplift ستون و پی در ساختمان

کنترل آپلیفت در ایتبس و سیف به همراه 11 راهکار کاهش uplift ستون و پی در ساختمان

uplift1
  • تعداد صفحات: 102
  • سطح لازم برای درک مطلب: سال 4 کارشناسی
  • آخرین ویرایش: 1404
  • شابک: 3-02-7589-622-978
  • تولید کنندگان محتوا:
تولید کنندگان آموزش

آیا تا به حال به این موضوع فکر کرده‌اید که نیروهای قائمی که به سازه‌ها وارد می‌شوند، فقط به صورت ثقلی و به سمت پایین نیستند؟ آپلیفت یا نیروی بالابرنده یکی از مهم‌ترین مسائلی است که طراحان سازه باید در تحلیل و طراحی‌های خود مدنظر قرار دهند. این پدیده به‌ویژه در سازه‌هایی که در معرض بارهای زلزله، بادهای شدید یا شرایط خاص ژئوتکنیکی قرار دارند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

آپلیفت می‌تواند باعث مشکلات جدی در پایداری و عملکرد ساختمان‌ها شود. اما چگونه می‌توانیم از تاثیرات منفی این نیروها جلوگیری کرده و آپلیفت را کنترل کنیم؟ آیا نرم‌افزارهای مهندسی مانند ETABS و SAFE می‌توانند ما را در مدیریت این پدیده یاری کنند؟

در این مقاله، پدیده آپلیفت و عوامل موثر بر وقوع آن، به همراه ارتباط آن با سایر نیروها و پدیده‌ها به صورت جامع ارائه می‌گردد. سپس توصیه‌های مهم آیین‌نامه‌ای در خصوص مدیریت آپلیفت بررسی شده و راهکارهای عملی برای کاهش اثرات آن در طراحی مطرح می‌شود. در بخش پایانی، مراحل دقیق کنترل آپلیفت در نرم‌افزارهای ETABS و SAFE، به همراه تصاویر و توضیحات گام‌به‌گام، آموزش داده می‌شود تا این مقاله به یک منبع کاربردی و جامع برای طراحان و دانشجویانی تبدیل شود که به دنبال درک بهتر پدیده آپلیفت و ارتقای توانایی خود در طراحی سازه‌های ایمن‌تر هستند.

tavajoh3 ebook

⌛ آخرین به روز رسانی: 7 اسفند 1404

📕 تغییرات به روز رسانی: آپدیت بر اساس مبحث ششم مقررات ملی ساختمان ویرایش 1398

 

آپلیفت (Uplift) چیست؟

آپلیفت (Uplift) به معنای بلند شدگی یا برکَنِش است. منظور از بلند شدگی می­ تواند موارد زیر باشد:

  • نیروی کششی منتقل‌ شده از مهاربند، به ستونِ متصل به آن مهاربند
  • نیروی فشاری باد به ‌خصوص در طراحی سازه ‌های صنعتی (سوله)
  • فشار بالا برنده ناشی از تورم خاک یا تراوش (Seepage) در زیر فونداسیون
  • بارگذاری خارج از محور ستون ‌ها (ناشاقولی ستون)

ولی زمانی که در طراحی سازه از آپلیفت بحث می­کنیم معمولاً دو مفهوم زیر دنبال می­ شود:

1. در وهله اول آپلیفت عبارت است از نیروی کششی به وجود آمده در ستون تحت یک ترکیب بار مشخص که در نتیجه‌ی آن، ستون تمایل دارد به سمت بالا حرکت کند که نمونه‌هایی از آن را در تصاویر زیر مشاهده می­کنید. معمولاً این نوع آپلیفت در ETABS کنترل می ­شود.

آپلیفت ستون (بررسی آپلیفت در ساختمان)

اعمال نیروی رو به بالا در ستون

 

2. در صورتی‌ که اتصالات ستون به پی که در واقع همان بیس پلیت یا کف ستون است به ‌خوبی طراحی شده باشند و نیروهای ایجاد شده در ستون بتوانند به پی منتقل شوند، امکان بلندشدگی فونداسیون از روی خاک وجود خواهد داشت و در نتیجه خاک زیر پی که کشش را تحمل نمی ­کند، دارای فشار صفر خواهد بود. البته توجه شود که آپلیفت در پی مفهوم کلی ­تری نسبت به حالت قبل دارد و صرفاً ناشی از نیروی کششی ستون نیست، بلکه لنگر های منتقل ­شده از ستون به پی نیز می ­تواند موجب بلند شدگی پی گردد.

در مقیاس بزرگ‌ تر برآیند نیرو ها و لنگر های منتقل ­شده از تمامی ستون ‌ها، می­ تواند با یک خروج از مرکزیت نسبت به مرکز سطح پی اثر کند، که با توجه به این که در اکثر کارهای طراحی فرض بر صلب بودن پی است، امکان بلند شدگی قسمتی از پی وجود خواهد داشت (به تصاویر زیر توجه کنید). این نوع uplift در SAFE کنترل می ­شود.

 

ایجاد تنش کششی در پی براثر لنگر ستون‌ها

شکل 2- ایجاد تنش کششی در پی براثر لنگر ستون‌ها

 

آپلیفت در پی

شکل 3- ایجاد آپلیفت در پی

 

راهکارهای کاهش آپلیفت در سازه و پی

راهکار های کاهش uplift در ستون:

برای کاهش اثر بلند شدگی در ستون‌ها معمولاً راهکارهای زیر ارائه می­شود.

1. تغییر محل مهاربند: با توجه به این که ستون ­های گوشه، کناری و میانی دارای سطح بارگیر ثقلی متفاوت می ­باشند، لذا مطلوب است که مهاربند ها در کنار ستون ­هایی قرار گیرند که سطح بارگیر بزرگ ‌تری داشته و سهم بیشتری از نیروی ثقلی دارند. البته به لحاظ معماری معمولاً جانمایی مهاربند در دهانه ­های داخلی مطلوب نیست که در نظر گرفتن این امر و ایجاد تعادل بین آن‌ ها از جمله چالش‌ های مهندسین طراح است.

2. افزایش تعداد دهانه ­های مهاربندی شده (خصوصاً در طبقه اول): با افزایش تعداد دهانه ­های مهاربندی شده، نیروهای جانبی زلزله توسط تعداد بیشتری از مهاربند ها تحمل می­شوند و نتیجه‌ اینکه، نیروی هر یک از مهاربند ها کاهش پیدا خواهد کرد. این روش علاوه بر این که نیروی uplift در ستون را کاهش می­دهد، باعث کوچک ‌تر شدن مقاطع بادبند ها نیز می ­شود.

3. استفاده از بادبند در دهانه ­های با طول بزرگ‌ تر: با توجه به این که می­ دانیم این مؤلفه قائم نیروی مهاربند است که باعث آپلیفت در ستون می ­شود، لذا هر راهکاری که مؤلفه قائم نیروی مهاربند را از بین ببرد، باعث کاهش اثر uplift در ستون خواهد شد. مشخص است که هر چه مهاربند ها به صورت افقی‌ تر (با زاویه‌ی کوچک ‌تر نسبت به افق) قرار گیرند، مؤلفه افقی آن ­ها نسبت به قائم بزرگ ‌تر خواهد شد. علاوه بر بزرگ تر شدن مؤلفه افقی نیروی مهاربند، عملاً در برابر زلزله عملکرد مطلوب ­تری خواهد داشت و می­ توان مقطع بهینه ­تری را برای مهاربند به دست آورد.

4. تغییر نوع مهاربند ها: با دقت در جدول 3-4 آیین­ نامه طراحی ساختمان­ ها در برابر زلزله (استاندارد 2800 – ویرایش 4) مشخص می­ شود که با تغییر بادبند ها از نوع همگرای معمولی به مهاربند همگرای ویژه یا واگرای ویژه و یا حتی به مهاربند کمانش تاب، ضریب رفتار سازه افزایش پیدا کرده و در نتیجه نیروی زلزله طراحی کاهش پیدا می­ کند.

5. استفاده از چیدمان ­های خاص: با استفاده از بعضی چیدمان‌های خاص، نیروی کشش مهاربندها توسط همدیگر خنثی می­گردد. ازجمله این چیدمان­ های خاص می­توان به DiaGrid و Steel Braced Tube اشاره کرد که در شکل زیر نمونه از آن را مشاهده می‌کنید. البته عمده کاربرد این نوع از مهاربندها در ساختمان‌های بلندمرتبه است. تئوری این نوع از چیدمان به این شکل است که در هر طبقه از ساختمان، المانی از مهاربند قرار می­گیرد ولی طرز قرارگیری این مهاربندها به شکلی است که مجموعه مهاربندها خود یک مهاربند بزرگ‌تر تشکیل می­دهند.

سیستم سازه‌ای DiaGrid

 

 

حذف آپلیفت

استفاده از چیدمان های خاص در اتصال مهاربند جهت حذف آپلیفت

 

در شکل فوق نیروهای ایجادشده در هر یک از المان‌ها نشان داده‌شده است. همان‌طور که مشخص است، تحت بارهای جانبی، نیروهای ایجادشده در المان­ها به‌گونه‌ای است که اثر هم را خنثی می­کنند و کمترین اثر را بر روی گره‌دارند.

همان‌طور که قبلاً نیز گفته شد، این نوع چیدمان معمولاً در ساختمان‌های بلندمرتبه به کار گرفته می­شود. ولی مهندس طراح می­تواند از نوع چیدمان الگو گرفته و با جا به ­جایی مهاربندها در دهانه‌های مختلف، اثر مهاربندها را توسط یکدیگر خنثی یا به حداقل برساند. ولی باید دقت کرد که این کار نیازمند مهارت و قضاوت مهندسی بالایی است؛ چراکه با جابه­ جا کردن مهاربندها در دهانه‌های مختلف امکان ایجاد انواع نامنظمی­ ها از قبیل نامنظمی هندسی، نامنظمی قطع سیستم باربر جانبی، نامنظمی مقاومت جانبی و نامنظمی سختی جانبی وجود خواهد داشت.

6. افزایش ضخامت صفحه‌ ستون (Base Plate) و افزایش تعداد بولت­ ها: در صورتی‌ که نتوان با استفاده از پنج روش اشاره ‌شده‌ ی قبلی نیروی بلندشدگی را کاهش داد، نیروی بلندشدگی ایجاد شده باید توسط المان­ های سازه تحمل گردد. از جمله‌ی این المان ­ها، صفحه ‌ستون است که می­توان با افزایش ضخامت صفحه ‌ستون (برای جلوگیری از جاری شدن آن در خمش) و افزایش تعداد بولت ­های ورق پای ستون، سازه را برای تحمل نیروی بلند شدگی مقاوم کرد. در طراحی­ ها حتماً باید دقت شود تا بولت­ ها، طول مهار کافی داشته باشند و به اندازه کافی در پی فرو رفته باشند.

توجه: در بعضی از منابع برای کاهش بلند شدگی، سنگین کردن کف­ های سازه نیز توصیه‌شده است. ولی دقت شود که این روش اصلاً مطلوب نیست و با افزایش وزن سازه، نیروی زلزله و برش پایه وارده برسازه نیز افزایش پیدا خواهد کرد که درنتیجه‌ی آن، مقاطع بزرگ‌تری طراحی خواهند شد که اقتصادی نیست.

راهکار های کاهش uplift در پی:

برای کاهش اثر بلند شدگی و یا مهار آن در پی می­توان به روش‌های زیر اشاره کرد:

  • افزایش ابعاد پی خصوصاً ضخامت پی
  • خاک‌ریزی روی پی
  • تغییر نوع پی (استفاده از پی‌های نواری و گسترده به‌جای پی‌های منفرد)
  • استفاده از شمع
  • استفاده از شمع‌های پدستالی (انباره‌ای یا کف ­پهن یا پا فیلی)

لازم به ذکر است که مسلماً روش‌های اشاره‌شده در قسمت ستون‌ها نیز در کاهش بلند شدگی پی تأثیر دارند.

✅ توضیحات مفصل این بخش را در متن اصلی ایبوک مطالبعه کنید.

 کنترل آپلیفت در تحلیل استاتیکی و دینامیکی

تحلیل دینامیکی طیفی و تحلیل استاتیکی معادل از روش‌های اصلی ارزیابی رفتار سازه در برابر زلزله هستند که هر یک ویژگی‌ها و کاربردهای متفاوتی دارند و در کنترل آپلیفت در فونداسیون‌ها تأثیر قابل‌توجهی دارند.

تفاوت‌های تحلیل استاتیکی و دینامیکی

انتخاب روش تحلیل مناسب به پیچیدگی سازه و میزان اهمیت کنترل آپلیفت بستگی دارد. تفاوت بین دقت و پیچیدگی تحلیل دینامیکی طیفی و تحلیل استاتیکی معادل در کنترل آپلیفت (بلندشدگی) در فونداسیون‌ها به‌صورت زیر است:

  • تحلیل استاتیکی معادل: تحلیل استاتیکی معادل ساده‌تر است. این روش، به‌ویژه برای ارزیابی بارهای استاتیکی و بررسی آپلیفت، مناسب است، زیرا می‌تواند اثرات غیرخطی را با استفاده از بارهای ترکیبی غیرخطی شبیه‌سازی کند. اما به دلیل سادگی مدل‌سازی، ممکن است دقت کافی در پیش‌بینی اثرات پیچیده‌تر مانند تغییرات دینامیکی پاسخ سازه نداشته باشد.
  • تحلیل دینامیکی طیفی: این روش پیچیده‌تر است و قادر به مدل‌سازی اثرات دینامیکی و فرکانسی دقیق‌تر است، اما به دلیل ماهیت خطی تحلیل، نمی‌تواند به طور کامل اثرات غیرخطی مانند آپلیفت در فونداسیون را به‌درستی شبیه‌سازی کند. به‌ویژه وقتی که زمین یا سازه به‌صورت غیرخطی رفتار می‌کند، این تحلیل ممکن است نتایج دقیقی ندهد. برای کنترل آپلیفت در شرایط غیرخطی، توصیه نمی‌شود از تحلیل دینامیکی طیفی استفاده شود.

هم زلزله استاتیکی و هم‌دینامیکی را می‌توان به سیف ارسال و طراحی فونداسیون را انجام داد. اما در مواردی که در پی، آپلیفت داشته باشیم (حتی اگر جزئی باشد) طبق توصیه شرکت CSI بهتر است در آنالیز و طراحی پی از زلزله دینامیکی طیفی (SPEC) استفاده نکنیم زیرا این تحلیل دارای ماهیت فرمول‌بندی خطی سازه است و طراحی پی و کنترل خاک باید با زلزله استاتیکی (با ترکیب بارهای غیرخطی) انجام شود.

متن توصیه CSI  :

For foundation analysis and design, nonlinear uplift cases may not be converted from spectrum combinations because response spectrum analysis is a linear formulation. As an alternative, spectrum story forces may be applied within ETABS manually as a lateral load case, then response may be exported to SAFE for foundation design (CSI- Knowledge Base).

با استفاده از تحلیل استاتیکی معادل، می‌توان بارهای زلزله را به طور ساده‌تر و با ترکیب بارهای غیرخطی محاسبه کرد. این روش به طور دقیق‌تری برای ارزیابی آپلیفت در فونداسیون‌ها مناسب است زیرا می‌تواند اثرات بلندشدگی را که به طور غیرخطی با بارهای زلزله تعامل دارند، مدل‌سازی کند. به همین دلیل، این روش برای طراحی فونداسیون‌هایی که آپلیفت دارند، اقتصادی‌تر و اصولی‌تر به نظر می‌رسد.

در تحلیل دینامیکی طیفی، چون بارها به طور خطی تحلیل می‌شوند و اثرات غیرخطی کنترل نمی‌شود، ممکن است نتایج دقیقی در مورد کنترل آپلیفت ارائه ندهد. برای ارزیابی دقیق‌تر نیروهای بلندشدگی در فونداسیون‌ها، نیاز به رویکردی است که اثرات غیرخطی را نیز در نظر بگیرد. تحلیل دینامیکی طیفی نمی‌تواند این کار را به طور کامل انجام دهد.

ساخت زلزله استاتیکی معادل زلزله دینامیکی در ایتبس

پیش از تشریح گام‌بندی نحوه ساخت زلزله استاتیکی معادل زلزله‌ دینامیکی، لازم است بدانید که برخی از طراحان به نتایج دریفت حاصل از زلزله دینامیکی اعتماد ندارند. این مسئله در ورژن­ های پایین ایتبس، به‌خصوص در ETABS 9 که بیشتر خروجی‌ها (به‌جای drift) به‌صورت displacement هستند، بحرانی‌تر است.

از همین رو مهندسان طراح ترجیح می‌دهند مستقیماً از زلزله دینامیکی استفاده نکنند و یا در برخی موارد خاص همچون زمانی که طراح (جهت استفاده از تخفیف ۱۰ یا ۱۵ درصدی بار زلزله در هم‌پایه‌سازی) اصرار به استفاده از زلزله دینامیکی داشته باشد، می‌تواند ابتدا در ایتبس زلزله‌های استاتیکی (از نوع user load) و بر اساس توزیع دینامیکی بسازد سپس طراحی را انجام دهد.

لازم به ذکر است این کار به علت تغییر ماهیت نوع بار و در نظر گرفته نشدن اثر سختی در زمان تناوب، دارای خطا در طراحی سازه است و توصیه نمی‌شود، در ورژن­ های جدید ایتبس این مشکل رفع شده و فقط کافی است برای کنترل تنش‌ها در سیف این تعریف بار استاتیکی صورت گیرد.

برای ساخت زلزله استاتیکی معادل زلزله دینامیکی لازم است بعد از تحلیل دینامیکی سازه در ایتبس، ابتدا مطابق شکل زیر از فایل اصلی یک Save As گرفته شود و این مراحل در فایل مجزایی از فایل اصلی انجام شود.

 

نحوه Save As گرفتن از فایل اصلی در ایتبس

مسیر Save As گرفتن از فایل اصلی

 

سپس در فایل جدید از منوی Display گزینه Show Tables را انتخاب می‌کنیم.

 

مسیر انتخاب Show Tables

شکل 73- مسیر انتخاب Show Tables

 

سپس در پنجره بازشده، از مسیری که در شکل زیر نشان داده شد، گزینه Story Forces را برای نمایش نیروهای هر طبقه انتخاب می‌کنیم.

 

انتخاب جدول Story Forces

انتخاب جدول Story Forces

 

لازم است تبدیل زلزله دینامیکی به زلزله استاتیکی معادل برای زلزله دینامیکی راستای X و Y و با خروج از مرکزیت و بدون خروج از مرکزیت انجام شود. در این قسمت برای نمونه آموزش برای به‌دست‌آوردن زلزله استاتیکی معادل از زلزله دینامیکی راستای X و بدون خروج از مرکزیت ارائه خواهد شد. در پنجره بازشده مطابق شکل بالا برای به دست آوردن زلزله معادل استاتیکی از زلزله دینامیکی Sx، لازم است با کلیک راست بر روی عنوان Output Case گزینه Sx را انتخاب می‌کنیم.

 

آموزش برای به‌دست‌آوردن زلزله استاتیکی معادل از زلزله دینامیکی

 

✅ ادامه توضیحات مفصل این بخش را در متن اصلی ایبوک مطالعه کنید.

نحوه ی کنترل آپلیفت در سیف

نرم‌افزار سیف (SAFE) یک ابزار تخصصی برای تحلیل و طراحی دال‌ها و پی‌های بتنی است که امکانات جامعی برای مدل‌سازی، تحلیل و طراحی سازه‌های افقی ارائه می‌دهد که یکی از این امکانات، امکان کنترل آپلیفت پی است. برای کنترل آپلیفت در سیف، باید تنش زیر پی مورد بررسی قرار گیرد. بند 7-4-5-1-8 مبحث هفتم ویرایش 1392 تأکید می‌کند که در هیچ نقطه‌ای از پی نباید کشش ایجاد شود مگر در شرایطی که کشش ایجادشده توسط شمع یا مهار تحمل شود.

 

ضوابط نحوه ی کنترل آپلیفت در سیف

 

ویرایش جدید مبحث هفتم مقررات ملی مستقیماً به کنترل تنش زیر پی در تمام پی‌های سطحی اشاره نمی‌کند؛ اما با این پیش‌فرض که به‌طورکلی هیچ نقطه‌ای از پی نباید به کشش بیفتد، در بند 7-4-5-1-8 برای پی‌های منفرد استثنا قائل شده و اجازه می‌دهد که یک‌چهارم از عرض پی منفرد به کشش بیفتد.

 

ضوابط کنترل آپلیفت

 

✅ ادامه توضیحات این بخش و سایر نکات در خصوص کنترل آپلیفت از جمله نحوه کنترل آپلیفت در ایتبس به طور مفصل در متن اصلی ایبوک توضیح داده شده است. شما می توانید با مراجعه به فایل پی دی اف این ایبوک و مطابق بر فهرست مطالب آن ها را مطالعه کنید.

 

نتیجه گیری

در این ایبوک به بررسی دقیق مفهوم آپلیفت و تاثیرات آن بر سازه‌ها پرداخته شد. همچنین راهکارهای مختلفی برای کاهش اثرات منفی آپلیفت بر ستون‌ها و پی‌های ساختمان‌ها معرفی گردید. با توجه به اهمیت این مسئله در طراحی و تحلیل سازه‌ها، نرم‌افزارهای ETABS و SAFE به عنوان ابزارهای مهم برای کنترل آپلیفت در این مقاله بررسی شدند. علاوه بر این، نکات مهم آیین‌نامه‌ای و روش‌های مختلف تحلیل و طراحی به منظور کاهش آسیب‌های ناشی از آپلیفت ارائه شد که می‌تواند به مهندسان کمک کند تا تصمیمات بهتری در فرآیند طراحی اتخاذ کنند.

در نهایت، توصیه می‌شود طراحان سازه با دقت به تحلیل‌های آپلیفت توجه کنند و از روش‌های معرفی شده به منظور کاهش اثرات منفی آن بهره‌برداری کنند تا علاوه بر افزایش دوام و عملکرد سازه، هزینه‌های اضافی ناشی از تعمیرات و تقویت‌های احتمالی را نیز کاهش دهند.

 

tavajoh3 ebook

منابع

  1. کتابخانه آنلاین عمران سبزسازه
  2. مبحث ششم مقررات ملی ساختمان، ویرایش سال 1398
  3. مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان، ویرایش سال 1400
  4. مبحث نهم مقررات ملی ساختمان، ویرایش سال 1399
  5. استاندارد 2800 ویرایش چهارم
  6. Building Code Requirements for Structural Concrete, ACI318-19
  7. CSI Knowledge Base

 

 

مسیر یادگیری برای حرفه ای شدن

پیش از همه باخبر شوید!

تعداد علاقه‌مندانی که تاکنون عضو خبرنامه ما شده‌اند: 37,298 نفر

تفاوت خبرنامه ایمیلی سبزسازه با سایر خبرنامه‌ها، نوآورانه و بروز بودن آن است. فقط تخفیف‌ها، جشنواره‌ها، تازه‌ترین‌های آموزشی و ... مورد علاقه شما را هر هفته به ایمیلتان ارسال می‌کنیم.

نگران نباشید، ما هم مثل شما از ایمیل‌های تبلیغاتی متنفریم و خاطر شما را نخواهیم آزرد!

با ارسال 25اُمین دیدگاه، به بهبود این محتوا کمک کنید.
نظرات کاربران
  1. یونس کمانکش

    با سلام.
    اگر در دو ستون بتنی کنارهم، ترکیب بار آپلیفت باعث افزایش بعد ستون و حجم میلگردها شود، چه راه حلی برای سبک کردن آن ستون پیشنهاد می شود؟
    با تشکر

    پاسخ دهید

  2. سعادتمند

    سلام در فنداسیون نواری که آپلیفت ایجاد می‌شود و تحلیل غیر خطی انجام شد. تنش کششی صفر میشود، تا چه مقداری تنش صفر باشد قابل قبول خواهد بود و نیاز به شمع و بازنگری ندارد؟

    پاسخ دهید

  3. داود فراهانی

    با سلام و احترام و تشکر
    در بحث کنترل آپلیفت فرض کنید که در نهایت مجبور به استفاده از شمع شدیم. سوال این است که اگر با استفاده از وزن شمع و گوه خاک بحث آپلیفت مرتفع شد آیا نیاز به منظور کردن چیزی در فایل سیف فونداسیون هست؟ منظورم اینه که وقتی شمع مدل میشود عموما به صورت فنر با سختی فقط فشاری است. وقتی آپلیفت داریم نباید سختی کششی هم اختصاص بدیم تا مدل صحیح تر طراحی شود؟ اگر جواب مثبت است سختی این فنر چیست؟
    در عرف مهندسی معمولا مهندسان در این مورد چه میکنند؟ آیا شمع کششی را مدل میکنند یا اینکه فقط با گذاشتن شمع فشاری و کنترل آپلیفت بسنده میکنن؟

    پاسخ دهید

  4. مهندس مرتضی قلندری (پاسخ مورد تایید سبزسازه)

    سلام
    اگر فونداسیون به کشش بیافتد می توان با افزایش عرض نوارها در پی های نواری، با افزایش ضخامت در انواع فونداسیون و حتی با افزایش بار گسترده مرده روی شالوده از شدت تنش های کششی کاست. در بعضی مواقع ممکن است عمق گودبرداری را افزایش داده تا ضخامت کفسازی افزایش یابد که به دنبال آن مقدار بار مرده افزایش و از سطح تنش های کششی کاسته شود. همچنین در پی های نواری می توان با افزودن نوار به صلبیت پی ها افزود تا از سطح تنش های کششی کاسته شود. در مواقعی که راهکارهای گفته شده افاقه نکرد یا باید مکان دیوار برشی یا مهاربند برای از برطرف کردن آپلیفت تغییر کند و یا اینکه از شمع های کششی استفاده شود که برای این منظور تعامل با مهندس ژئوتکنیک برای طراحی ابعاد شمع ها و تعیین سختی آن ها جهت مدلسازی در نرم افزار SAFE توصیه می شود. سختی فشاری و کششی شمع ها باهم متفاوت هستند و باید مشاور خاک به شما ارائه بدهد و محاسبه آن بدون داشتن پارامترهای خاک امکان پذیر نیست. روابط ساده ای که در کتاب های آموزش نرم افزار برای سختی معادل شمع نوشته می شود، فقط برای آن است که مدلسازی شمع را به شما نشان بدهند. بنابراین هنگام معرفی فنر در نرم افزار باید مشخص کنید سختی محوری برای کشش است یا فشار و برای اینکه این تفاوت را متوجه شود نیاز به تحلیل غیر خطی هست. وقتی تحلیل غیر خطی انجام دهید نرم فزار فقط سختی کششی را میفهمد و اگر فنر در فشار باشد وارد محاسبات نمی شود. جمع بندی اینکه، شما اول باید فونداسیون را بدون شمع تحلیل کنید. اگر تنش کششی وجود دارد باید در آن نواحی از شمع کششی استفاده کنید تا کشش را مهار کند. در این حالت باید در شمع شما، تحت همان ترکیب باری که کشش ایجاد کرده، نیروی کششی گزارش شود و این نیرو را با ظرفیت باربری شمع مقایسه کنید. در صورتی که عکس العمل شمع از ظرفیت باربری شمع کمتر باشد که شمع ها مناسب پروژه هستند. اما اگر عکس العمل شمع ها بیشتر از ظرفیت باربری باشند ، باید با قطر و عمق دیگر مجددا شمعی را در نظر بگیرد و این عملیات را تکرار کنید تا جایی که ظرفیت باربری جوابگوی نیروی شمع باشد.

    پاسخ دهید

  5. امیرحسین دبیری

    با سلام
    در مقاله آورده شده که برای کنترل در ETABS مقدار نیروی بدست آمده از -۲۰ الی -۳۰ تن بیشتر نشده باشه.
    میشه لطفا بفرمایید این عدد چطور لحاظ شده و اینکه کنترل دقیق تر اینکه چه نیرویی دقیقا باعث Uplift میشه چطور بدست میاد؟

    پاسخ دهید

  6. مهندس ایرج لطفی (پاسخ مورد تایید سبزسازه)

    با عرض سلام
    نیروهای جانبی منجر به اپلیفت در سازه می گردد(نیروی باد)
    شما اگر یک قاب خمشی یک دهنه را در نظر بگیرد، اگر از سمت راست نیروی باد به سازه اعمال شود، ستون سمت راست به کشش و ستون سمت چپ به فشار می افتد
    اگر نیروی آپلیفت زیاد باشد، صفحه ستون و ابعاد میل های مهاری به شدت بالا می رود و به همین دلیل سعی بر آن شود که نیروی آپلیفت زیاد نشود.

    پاسخ دهید

  7. ز. ش

    سلام
    یه ساختمان ۱۴ طبقه هستش ک کشش زیادی در پی ایجاد شده و دوطبقه زیرزمین دارد. برای کنترل کشش ایجاد شده در پی امکان حفاری شمع های پافیلی وجود ندارد به دلیل بالا بودن تراز اب زیرزمینی . راهکار شما برای این نوع ساختمان و کنترل کشش چی هستش؟؟!!

    پاسخ دهید

  8. نوش آفرین کرمی (پاسخ مورد تایید سبزسازه)

    سلام

    ۱- اگر در طراحی سازه هنوز اجازه تغییرات داریم و اگر بادبند در اطراف سازه داریم این بادبندها را میتوان جابجا کرد تا کشش در اطراف پی را به حداقل رساند
    ۲- طبق مبحث هفتم اجازه نداریم در زیر پی کشش داشته باشیم. و در تمام نقاطی که دچار آپلیفت می شوند مقدار تنش باید صفر باشد و اگر ناگریز این کشش ها در پی ایجاد شد باید آنالیز غیر خطی انجام داد تا کشش حذف شود.

    ۳-در صورتی که هنوز کشش در پی وجود داشته باشد و اگر از یک چهارم کل پی بزرگتر باشد(مطابق مبحث نهم) می بایست از انواع شمع مانند اصطکاکی(شمع پافیلی طبق گفته در اجرا غیر ممکن است) یا میکروپایل(نیلینگ در زیر پی) استفاده کرد و در صورت لزوم از مشاور ژئوتکنیک مشاوره و طراحی گرفت.

    همچنین با توجه به اینکه آب سطحی بالا است می بایست سیستم زهکش مناسب در اطراف و زیر پی طراحی و اجرا کرد

    پاسخ دهید

  9. ف. م

    سلام
    یک ساختمان ۵ طبقه قاب خمشی مدل کرده ام. تنش کششی آن به طرز عجیبی جواب نمیدهد.
    کجا ممکن است اشتباه کرده باشم؟

    پاسخ دهید

  10. Iraj Lotfy (پاسخ مورد تایید سبزسازه)

    با سلام
    باید فایل بررسی شود، اما در حالت کلی به دلیل عدم توزیع متقارن ستون در قاب ها و همچنین اثرات پیچش در سازه این امر میتواند اتفاق بیفتد

    پاسخ دهید

  11. حسین بروجردی

    سلام و عرض ادب
    در قسمتی از متن به عنوان آخرین راهکار جهت کنترل بلند شدگی ستون یا همان آپ لیفت عنوان کردید افزایش ضخامت صفحه ستون و افزایش تعداد بولتها در این خصوص موثرخواهد بود!!!در این خصوص فکر میکنم اشتباهی صورت داده باشد.بولتها هیچ کمکی به کنترل و مهار آپلیفت نخواهد کرد،چون آپلیفت بلند شدگی فونداسیون از زمین می باشد و‌ بولتها فقط نقش انتقال نیروهای ستون به فونداسیون را خواهد داشت و وقتی ستون از زمین جدا شود در واقع میل مهارها هم به همراه ستون و پی جدا خواهند شد. فقط با سایر راهکارها و استفاده از شمعهای اصطکاکی یا شمعهای چاهی میتوان بر این مسئله غلبه کرد.در واقع بولتها فقط در جهت کنترل جدا شدگی ستون از فونداسیون عمل خواهد کرد. با تشکر از مطالب خوبتون

    پاسخ دهید

  12. مهندس سعید کاویان‌پور (پاسخ مورد تایید سبزسازه)

    با سلام. بله درست میفرمایید، منظور بنده هم از این بند مربوط به کنترل جداشدگی ستون از فونداسیون هست، جهت رفع دوگانگی، حتما جمله مدنظر اصلاح خواهد شد.

    پاسخ دهید

  13. بیات

    سلام جناب مهندس من به تازگی متوجه شدم در سیف با دقت بسیار بالا برای هر نوع سازه فلزی میشه برش پانچ رو کنترل کرد. و هیچ محدودیتی در این زمینه نیست. در صورتی که تو خیلی از مطالب آموزشی که دیدم به انواع محدودیتهای پانچ در سیف اشاره میکنن. ولی سیف امکان این کنترل رو دقیق در اختیار کاربر میزاره.

    پاسخ دهید

  14. علی بهنیا

    سلام
    البته نیروی بلندشدگی در سازه های زیرزمینی می تونه ناشی از اثر آب بر فونداسیون سازه باشه که در این مقاله به اون اشاره ای نشده بود.

    پاسخ دهید

  15. سعید کاویان‌پور (پاسخ مورد تایید سبزسازه)

    سلام. بله به نکته مهمی اشاره کردید که انشاالله در آپدیت به اون اضافه خواهیم کرد. ممنونم از توجه شما

    پاسخ دهید

  16. علی محمدی

    با سلام بنده در سیف فونداسیون نواری رو مدل کردم دست آخر که میخوام ترکیب بارها رو به غیر خطی کانورت کنم انتخابشون که میکنم و کانورت رو میزنم پیغام میده فلان تعداد انتخاب و صفر کومبو کانورت، میخام بدونم دلیل اینکه کانورت نمیشن به غیر خطی چیه سیف من ۲۰۱۴ است ممنون

    پاسخ دهید

  17. سعید کاویان‌پور (پاسخ مورد تایید سبزسازه)

    سلام. احتمالا شما در هنگام ساخت ترکیب بارها اونها رو به حالت دستی تغییر ندادید.

    پاسخ دهید

  18. علی محمدی

    ممنون از پاسخ شما
    منظور شما رو درست متوجه نشدم ولی ترکیب بارهای طراحی که از ایتبس اومده و ترکیب بارهای کنترل تنش زیر پی که دستی وارد کردم و حالا که میخام اینارو برای حظف کشش به صورت غیر خطی تعریف کنم در گزینه مربوط به کانورت ترکیب بارها که در سیف موجود است همه ترکیب بارها رو انتخاب میکنم و گزینه کانورت رو میزنم پیغام میده که مثلا تعداد ۵۰ کومبو انتخاب و صفر کومبو کانورت شده
    میخاستم دلیل اینکه کانورت نمیشن رو بدونم
    با تشکر

    پاسخ دهید

  19. سعید کاویان‌پور (پاسخ مورد تایید سبزسازه)

    این مورد هم میتونه عامل این قضیه باشه: هیچکونه لود کیس خطی ندارید که توی ترکیبات بار اومده باشه، یعنی قبلا در لود کیس ها، همه رو غیرخطی کردید

    پاسخ دهید

رزرو با 10% تخفیف بیشتر
 برای داوطلبان آزمون آبان
فقط تا امشب تمدید شد!
می‌خواهم رزرو کنم
close-image
question