طراحی سقف تیرچه کرومیت در ایتبس با مثال جامع و دانلود دیتیل اتوکد آن (dwg)

سقف تیرچه کرومیت چیست؟

در واقع سقف‌های کرومیت از نوع سقف‌های تیرچه‌بلوک می‌باشند که بجای تیرچه با پاشنه بتنی، از تیرچه‌های فلزی با جان باز که معروف به تیرچه‌ی کرومیت هستند، استفاده می‌شود. از همین رو به سقف‌هایی که در آن‌ها از تیرچه‌های کرومیت استفاده شده است، اصطلاحاً سقف کرومیت گفته می‌شود. دلیل استفاده از این نوع سقف‌ها در نگاه اول، سرعت اجرای بالاتر در مقایسه با سقف تیرچه بتنی و کامپوزیت می­باشد.

دیتیل سقف کرومیت

همان‌طور که در شکل 3 مشاهده می‌شود سقف کرومیت از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده است که در ادامه به بررسی آیین‌نامه‌ای و اجرایی این قسمت‌ها می‌پردازیم.

قسمت‌های تشکیل دهنده یک سقف کرومیت

تیرچه کرومیت

تیرچه کرومیت نوعی تیرچه پیش ­ساخته فلزی، مانند تیرچه بتنی (در سقف‌های تیرچه‌بلوک) می‌باشد با این تفاوت که در بال تحتانی یا پاشنه تیرچه کرومیت به جای استفاده از میلگرد و بتن، از ورق فولادی (تسمه) با ضخامت و عرض مشخص و در بال فوقانی تیرچه کرومیت به جای میلگرد از نبشی استفاده شده است.

مشابه تیرچه‌های بتنی، در این تیرچه‌ها نیز میلگردی به‌صورت زیگزاک و با عملکرد خرپایی، قسمت فوقانی و تحتانی تیرچه را به هم متصل می‌کند.

تیرچه سقف کرومیت

سیستم رایج در ایران استفاده از تیرآهن‌های ساده یا لانه‌زنبوری به جای تیرچه‌های با جان باز (کرومیت) می‌باشند که دارای جان پر نیستند ولی تیرچه‌های کرومیت دارای جان باز بوده که در هنگام بتن‌ریزی، جان تیرچه‌ها کاملاً از بتن انباشته گردیده و تشکیل مقطعی ذوزنقه‌ای شکل و بسیار مقاوم را می‌دهند؛ و این باعث می‌شود با مشاهده کیفیت بتن اجرا شده امکان نظارت بر اجرا فراهم شود. (شکل 5)

سقف کامپوزیت کرومیت پس از برداشتن قالب‌های فولادی

بارگذاری سقف تیرچه کرومیت

تیرچه‌ی کرومیت در دو مرحله بارگذاری می‌شود:

در مرحله اول باربری، تیرچه بار ناشی از وزن خود را در زمان اجرای سقف و قبل از گیرش بتن، بار مرده سقف (شامل وزن تیرچه، بتن خیس و بلوک‌ها) و بار زنده‌ی عوامل اجرایی را در حد فاصل تکیه گاهی تیرچه تحمل می‌کند.

در مرحله دوم باربری و پس از گیرش بتن، مقطع مرکب شامل تیرچه و بتن، تنش‌های ناشی از همه‌ی بارهای وارده به سقف را تحمل می‌کند.

اجزا تشکیل دهنده تیرچه کرومیت

1.ورق تحتانی تیرچه

طبق استاندارد ملی شماره 1600 فولاد مصرفی ورق پایینی تیرچه سقف کرومیت (تسمه) باید فاقد هرگونه اعوجاج و زنگ‌زدگی باشد؛ اما متأسفانه موارد زیادی دیده شده که اجراکنندگان سقف برای اقتصادی کردن طرح از ورق‌های زنگ­زده و یا موج‌دار استفاده می‌کنند که این امر باعث ضعیف شدن سقف و همچنین عدم جوشکاری مناسب می‌شود.

عرض ورق پایینی تیرچه:

طبق نشریه 151 بند 3-1-2 باید برای دهانه‌های کمتر از 4 متر از ورق با عرض 8 سانتی‌متر و دهانه‌های بالاتر 4 متر از ورق به عرض 10 سانتی‌متر استفاده کرد.

ضخامت ورق پایینی تیرچه:

طبق نشریه 151 بند 3-1-6 باید حداقل ضخامت 3 میلی‌متر باشد؛ اما طبق بند 10-1-9-5 مبحث دهم مقررات ملی ساختمان ضخامت اجزای سازه‌ای که در فضای خارج و در معرض عوامل جوی یا اثرات خورنده دیگر قرار داشته باشند نباید از 6 میلی‌متر کمتر باشد که البته این مقدار در محیط‌های خشک به 5 میلی‌متر کاهش می‌یابد؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که ضخامت ورق تحتانی تیرچه نباید از ضخامت یاد داشته در بند 10-1-9-5 مبحث دهم مقررات ملی ساختمان کمتر اختیار شود.

2.میلگرد خرپایی تیرچه

وظیفه این میلگرد به وجود آوردن شرایط ایستایی برای تحمل برش در شرایط قبل و بعد از گیرش بتن می‌باشد. نوع فولادی که باید در آن استفاده شود طبق بند 2-2-1-1 نشریه 151 نباید از فولاد نوع AIII باشد (به دلیل سختی زیاد و خشک بودن آن، امکان ایجاد ترک‌های مویی در حین خم کردن میلگرد برای ساخت میلگرد زیگزاک وجود دارد و همچنین نیاز به جوش اعضای خرپایی به نبشی و ورق پایینی که برای این نوع آرماتور جوش غیرمجاز می‌باشد) اما به دلیل ازدیاد این نوع فولاد در بازار به این نکته توجهی نشده و از آن در ساخت میلگرد خرپایی تیرچه استفاده می‌شود.

از خرابی‌های این نوع سقف می‌توان از خرابی جوش اتصال میلگرد خرپایی یاد کرد که به علت عدم توجه کافی به این موضوع می‌باشد. طبق بند 3-6-1 نشریه 151 میزان جوش میلگردهای قطری روی ورق تحتانی باید بتواند در حد فاصل لنگر ماکزیمم و لنگر صفر ظرفیت برشی افقی را تحمل کند.

میلگردهای خرپایی تیرچه کرومیت

3.نبشی فوقانی میلگردهای خرپایی تیرچه

این نبشی باید تحمل بارهای وارده را تا قبل از گیرش بتن داشته باشد. از خرابی‌های سقف کرومیت می‌توان به کمانش جانبی نبشی فوقانی تیرچه قبل از گیرش بتن اشاره کرد. این خرابی بیشتر در زمان اجرای سقف و حین بتن‌ریزی و اثرات ضربه پمپ بتن رخ می‌دهد. برای حل این مشکل باید فاصله مهارهای جانبی کم شود.

طبق بند 2-1-4-3 نشریه 151 باید آرماتور فوقانیِ کلاف عرضی (Tie Beam) به نبشی فوقانی تیرچه جوش شود. برای این منظور باید کلاف عرضی در فاصله‌هایی به طول L_r اجرا شوند، به‌طوری‌که ضریب لاغری عمود بر جهت طول تیرچه‌ها از عدد 145 بیشتر نشود. این میلگردهای جوش شده به نبشی تیرچه، در نقش مهار جانبی تیرچه ظاهر شده و مانع از کمانش جانبی نبشی می‌شوند.

در مواردی به جای استفاده از نبشی‌های نورد شده از ورق‌های خم شده با نورد سرد استفاده می‌شود که به علت وجود تنش پسماند در آن‌ها احتمال کمانش جانبی آن‌ها بالاتر می‌رود؛ بنابراین توصیه می‌شود از پروفیل‌های نورد شده کارخانه‌ای استفاده شود.

4.میلگردهای تقویتی بالا و پایین تیرچه

اگر بر اساس بندهای طراحی تیرچه در نشریه 151، تیرچه جوابگوی لنگرهای خمشی وارده نباشد، با جوش میلگردهایی به نام میلگرد تقویت به تسمه تحتانی و نبشی فوقانی، می‌توان تیرچه را تقویت کرد. سطح مقطع موردنیاز این آرماتورها از رابطه‌های طراحی تیرچه در نشریه 151 (که در ادامه در مورد آن‌ها مفصل توضیح داده‌ایم)، به دست می‌آیند. طول موردنیاز این آرماتورها نیز از نمودار لنگر خمشی تیرچه، محدوده‌ای که مقدار لنگر خمشی وارده بر تیرچه از ظرفیت خمشی تیرچه بیشتر می‌باشد، به دست می‌آید. استفاده از این میلگرد تنها در صورتی مجاز می‌باشد که از فولاد AI و AII استفاده شود و با جوش مناسب طبق استاندارد جوشکاری ایران به ورق تحتانی وصل شود.

نمایش میلگردهای تقویتی بالا و پایین تیرچه کرومیت

5.بلوک ‌ها

پس از پخش و قرار دادن تیرچه‌ها در پانل سقف (شکل 8)، باید فضای بین تیرچه‌ها را با بلوک‌های مناسب پر کرد. جنس این بلوک‌ها می‌توانند از نوع بلوک‌های سیمانی، سفالی، پلی استایرن (یونولیت)، قالب‌های موقت فولادی (کامپوزیت) و یا هر پرکننده سبک دیگر باشد. تفاوت سقف‌های کرومیت با یکدیگر در همین جنس بلوک‌ها ظاهر می‌شود. در ادامه به تشریح هریک از این سقف‌های کرومیت می‌پردازیم.

نصب تیرچه ‌های سقف کرومیت در ساختمان اسکله فلزی

طبق بند 2-1-2 نشریه 151 داریم:

بلوک‌های سیمانی باید دارای 1.75 سانتی‌متر عرض برای نشیمن روی تیرچه داشته باشد. تأمین این نشیمن برای اطمینان از پایداری بلوک‌ها و عدم در رفتن آن‌ها تحت بارهای حین اجرا (نظیر وزن بتن خیس، وزن افراد و کارگرانی که روی سقف راه می‌روند و ضربه ناشی تجهیزاتی مثل پمپ بتن زمینی) ضروری است.

در نقاطی که امکان استفاده از بلوک کامل میسر نیست باید از بلوک به اندازه مناسب استفاده شود. پر کردن این قسمت‌ها از خرد بلوک ممنوع می‌باشد. تصویر زیر نمونه‌ای از اجرای نادرست سقف در قسمتی که امکان استفاده از بلوک کامل را نداریم، نشان می‌دهد که با بلوک‌های شکسته پر شده است. توصیه می­شود بخش­هایی از سقف که امکان قراردادن یک بلوک به طور کامل وجود ندارد، با بلوک پلی­استایرن (یونولیت) پر شود.

استفاده و اجرای نادرست از خرده بلوک در قسمت‌ هایی از سقف که امکان استفاده از بلوک کامل نداریم

6. میلگرد افت و حرارت

برای مقابله با تنش‌های ناشی از افت و تغییرات دما، از میلگردهای صاف در جهت عمود بر تیرچه‌ها استفاده می‌شود که به آن‌ها میلگرد افت و حرارت گویند. اتصال آن‌ها به تیرچه به‌وسیله سیم آرماتوربندی و یا گاهی با استفاده از جوش می‌باشد. میلگرد افت و حرارت را حین اجرا باید تحت کشش قرارداد تا صاف و کشیده باقی بمانند. ارتفاع اجرای میلگردهای حرارتی باید به‌گونه‌ای باشد که این میلگرد نه به بلوک‌ها بچسبند و نه از بتن بیرون بمانند.

ضوابط مربوط به میلگردهای افت و حرارت طبق بند 2-1-3 نشریه 151:

در شرایط محیطی معمولی، حداقل ضخامت بتن روی این میلگردها باید 2 سانتی‌متر باشد. برای شرایط دیگر محیطی باید از جدول 8-2-9-1 مبحث نهم مقررات ملی ساختمان استفاده می‌کنیم.

میلگردهای افت و حرارت در سقف تیرچه کرومیت

7. دال بتنی

پس از نصب تیرچه‌های کرومیت و اجرای بلوک‌های میانی آن‌ها و نصب آرماتورهای افت و حرارت روی بلوک‌ها، نوبت به بتن‌ریزی می‌رسد. حداقل ضخامت بتن پوششی سقف باید طبق بند 3-1-1 نشریه 151 از 5 سانتی‌متر و یک دوازدهم فاصله آزاد تیرچه‌ها کمتر نباشد. لذا با توجه به فاصله تیرچه‌ها برابر 75 سانتی‌متر این مقدار حداقل برابر 5/5 سانتی‌متر می‌باشد. ولی متأسفانه در عمل حتی مقادیر کمتر از این نیز مشاهده شده است. ذکر این نکته خالی از لطف نیست که هنگام بتن‌ریزی باید دقت داشت که بتن به‌صورت یکنواخت در سطح بلوک‌ها پخش شوند و از تجمع بتن در یک نقطه خودداری شود؛ زیرا ممکن است باعث فروریختن بلوک‌های آن قسمت شود.

بتن‌ ریزی سقف تیرچه کرومیت

8. کلاف عرضی

طبق بند 2-1-4 نشریه 151 داریم:

کلاف عرضی سقف تیرچه کرومیت

نکات اجرایی تیرچه‌ های سقف کرومیت

▪️بال تحتانی تیرچه‌ها باید به تیرهای اصلی جوش داده شوند (در سازه‌های فلزی) ولی بال فوقانی نباید جوش داده شود؛ زیرا تیرچه باید عملکردی مفصل مانند داشته باشد (انتهای آن‌ها لنگر خمشی را تحمل نمی‌کند). حداقل طول جوش در هر طرف تیرچه 5 سانتی‌متر و حداقل بعد آن 3 میلی‌متر می‌باشد. همچنین تیرچه‌ها باید حداقل 2 سانتی‌متر نشیمن روی لبه بال تیر داشته باشند

در سازه‌های بتنی، باید بال تحتانی تیرچه روی قالب چوبی یا فلزی زیر تیر قرار بگیرد و انتهای تیرچه باید به اندازه 10 سانتی‌متر داخل تیر بتنی قرار گیرد. در مورد تیرهای بتنی با ارتفاع بیشتر از تیرچه کرومیت باید تیرچه به داخل تیر بتنی امتداد یافته و روی لبه آویز قالب قرار گیرد.

ذکر این نکته خالی از لطف نیست که به دلیل محدودیت‌های اجرایی (مانند عدم استفاده از جوش برای اتصال تیرچه کرومیت به میلگردهای تیر)، این نوع تیرچه در ساختمان‌های اسکلت بتنی به ندرت استفاده می‌شود ولی می‌توان در ساختمان‌های بنایی با کلاف افقی بتنی، با مهار کردن تیرچه در داخل کلاف، از آن استفاده کرد (البته این موضوع عموما در اجرا به علت تداخل میلگردهای طولی کلاف افقی بتنی یا خاموت­ها با تیرچه کرومیت امکان­ پذیر نبوده و می­بایست با اجرای پلیت مدفون در کلاف افقی، تیرچه را به آن جوش داد).

اتصال صحیح تیرچه کرومیت به تیر اصلی ساختمان اسکلت فلزی

اتصال صحیح تیرچه کرومیت به تیر اصلی ساختمان اسکلت بتنی

اتصال صحیح تیرچه کرومیت به تیر اصلی ساختمان اسکلت بتنی درصورتی‌که ارتفاع تیر بتنی بیشتر از تیرچه باشد

▪️درصورتی‌که طول تیرچه بزرگ‌تر از اندازه لازم باشد، باید قسمت‌های اضافی بریده شود و سپس در قسمت قطع‌شده گوشواره‌های اضافی تقویتی با طول کافی متناسب با طول دهانه تأمین گردد. توصیه می‌شود جهت تقویت در برش در تکیه‌گاه‌ها در تیرهای عادی نیز گوشواره اضافی تقویت قرار داده شود.

اتصال تیرچه به پروفیل فولادی و گوشواره تقویت و ورق تقویت

ورق تقویتی انتهای تیرچه‌های کرومیت

▪️ورق تقویتی در انتهای تیرچه (برای تقویت مقاومت برشی تیرچه به دلیل برش زیاد ایجاد شده در نزدیکی تکیه‌گاه‌های تیرچه) با طول کافی متناسب با طول دهانه تأمین گردد. طول ورق تقویتی برای دهانه‌های کمتر از 5 متر حداقل یک چشمه و برای دهانه‌های بزرگ‌تر از 5 متر باید حداقل دو چشمه را پر کند.

انواع سقف تیرچه کرومیت

1. سقف کامپوزیت کرومیت
2. سقف طاق ضربی کرومیت
3. سقف تیرچه‌ بلوک کرومیت
4. سقف کرومیت با بلوک پلی استایرن
5. سقف کرومیت با بلوک سفالی

1- سقف کامپوزیت کرومیت

در این نوع سقف فضای بین تیرچه‌ کرومیت را با قالب ‌های فلزی یا قالب‌ های پلاستیکی سمکو پر می‌کنند. بعد از بتن‌ ریزی و گیرش بتن این قالب‌ ها از زیر سقف بیرون کشیده شده و پس از تمیز کردن، مجدداً از آن‌ ها استفاده می‌شود.

اجرای سقف کامپوزیت کرومیت با پر کردن فضای بین تیرچه‌ها با قالب‌های فولادی یا پلاستیک سمکو

مزایای سقف کامپوزیت کرومیت

الف: کاهش مصرف تیرچه:

از آنجایی که در این نوع سقف بلوک حذف می‌شود که این باعث کاهش وزن سقف شده که حدود 10 درصد در کاهش مصرف تیرچه و حدود 7 درصد کاهش وزن اسکلت را در بر خواهد داشت.

ب: کاهش هزینه به‌واسطه جایگزینی قالب‌بندی به جای بلوک:

با توجه به اینکه از هر قالب فلزی به‌راحتی تا ۲۰ بار امکان استفاده فراهم است، هزینه مربوطه به‌مراتب کمتر از هزینه بلوک می‌باشد. شایان ذکر است هزینه اولیه تهیه قالب فلزی نسبت به بلوک بیشتر است، اما به علت امکان استفاده متعدد در دراز مدت، این موضوع موجب مقرون به صرفه بودن قالب فلزی نسبت به بلوک می­باشد.

 2- سقف طاق ضربی کرومیت

به علت اجبار در استفاده از مصالح فشاری، از زمان‌های قدیم استفاده از طاق قوسی متداول بوده است و به همین جهت استفاده از سیستم طاق ضربی نیز به عنوان نوعی طاق قوسی رواج داشته است. وجود اشکالات عمده در عملکرد سقف‌های ضربی با تیرآهن مانند عدم ایجاد یک دیافراگم صلب مناسب بین ستون‌ها و مصرف زیاد فولاد در مقایسه با مقدار باربری، باعث شد تا در سال 1356 با ارائه طرحی بهینه «سقف ضربی کرومیت» نسبت به اصلاح این سیستم اقدام گردد. در سیستم طاق ضربی کرومیت وجود بتن روی سقف می‌تواند یک دیافراگم مناسب بین ستون‌ها ایجاد کند و همچنین به علت باز بودن جان تیرچه‌ها مقدار زیادی در مصرف فولاد صرفه‌جویی می‌شود. اگرچه از این سیستم در انبوه‌سازی استفاده نمی‌شود ولی برای ساختمان‌های بنایی کوچک و یا مکان‌هایی که امکان تأمین مصالح مناسب نیست (مانند خانه باغ‌ها)، هنوز هم کاربرد دارد (استفاده از تیرآهن به جای تیرچه کرومیت در سازه­های مذکور به صرفه­تر خواهد بود).

سقف طاق ضربی کرومیت

3- سقف تیرچه کرومیت با بلوک سیمانی

با متداول شدن سقف‌های تیرچه و بلوک سنتی برخی از مشکلات سیستم طاق ضربی مرتفع شد؛ اما این سقف‌ها مشکلات دیگری را به همراه خود پدید آوردند که عمده‌ترین آن‌ها ضرورت استفاده از شمع­ بندی در زیر سقف است. شمع بندی علاوه بر دست و پاگیر بودن، هزینه زیادی را نیز بر ساختمان تحمیل می‌کند. در سال 1363 با استفاده از بلوک کرومیت به جای طاق ضربی که قبلاً در این سیستم به عنوان قالب ثابت به­کار می‌رفت، عملاً سقف تیرچه کرومیت با بلوک سیمانی وارد بازار شد. این سقف به علت خود ایستا بودن تیرچه‌ها، نیازی به شمع­بندی ندارند و به همین علت از سرعت اجرای بسیار بالایی برخوردار می‌باشد. اجرای این سقف بر روی اسکلت‌های فولادی و بتنی و دیوارهای باربر امکان‌پذیر می‌باشد.

سقف تیرچه ‌بلوک کرومیت

4-سقف تیرچه کرومیت با بلوک پلی استایرن

این نوع سقف همانند سقف تیرچه‌بلوک کرومیت می‌باشد با این تفاوت که به جای استفاده از بلوک سفالی یا بتنی از بلوک‌هایی با جنس مواد یونولیتی به نام پلی­استایرن استفاده می‌گردد.

بلوک‌های پلی­استایرن به دلیل قیمت و وزن کم، مدتی است که برای ساختمان‌سازی مورد استقبال انبوه سازان قرار گرفته است. این بلوک‌ها در 2 نوع قابل اشتعال و غیرقابل اشتعال در بازار عرضه می‌شود که بر اساس ابلاغیه وزارت مسکن و شهرسازی استفاده از پلی­استایرن قابل اشتعال ممنوع اعلام شده است. جهت کسب اطمینان از نسوز بودن این بلوک بعد از سفارش پیشنهاد می‌شود که با شعله آتش آن‌ها را تست کرد (شکل 22).

با توجه به اینکه وزن هر قطعه بلوک سیمانی که در ساختمان‌سازی بکار می‌رود چیزی بین 4 تا 8 کیلوگرم است، درحالی‌که وزن بلوک‌های یونولیتی ناچیز بوده و تا اندازه بسیار زیادی موجب پایین آمدن وزن ساختمان می‌شود. بعد از اجرای این نوع بلوک‌ها باید سطح زیرین آن‌ها را با لایه‌ای از رابیتس (شکل 23) به­طوری­که به شکل مناسب به سقف اتصال پیدا کند، سپس با لایه‌ای از گچ یه ضخامت حدود 5/2 سانتی‌متر اندود گردد.

سقف کرومیت پلی استایرن

نمونه‌ای از پلی استایرن که برای سقف کرومیت مناسب نیست

نصب رابیتس زیر سقف کرومیت پلی استایرن بعد از جاگذاری بلوک‌های پلیمری

5- سقف تیرچه کرومیت با بلوک سفالی

در واقع این نوع سقف همانند سقف تیرچه‌بلوک و کرومیت می‌باشد؛ با این تفاوت که از بلوک سفالی برای فضای بین تیرچه‌ها استفاده می‌گردد. نکته‌ای باید به آن توجه داشت این است که بعد از اجرای سفال‌ها و قبل از عملیات بتن‌ریزی، باید سطح سفال آب‌پاشی شود تا از جذب آب بتن توسط سفال‌ها جلوگیری به عمل آید. بلوک‌های سفالی باید عاری از هرگونه ترک و دانه‌های آهکی بوده و رنگ آن‌ها کاملاً یکنواخت باشد و به‌طور یکسان پخته شده باشد. سطح بلوک سفالی باید صاف و عاری از انحنا و خمیدگی باشد و دارای لبه‌های تیز و مستقیم و بافت ریز متراکم باشند و ضخامت تیغه‌های داخلی بلوک‌های سفالی نباید از 8 میلی‌متر کمتر باشد.

سقف سفالی کرومیت

✅ برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد مزایای سقف ‌های کرومیت نسبت به سایر سقف‌ ها به متن اصلی ایبوک مراجعه کنید.

محدودیت ‌های نشریه 151 طراحی سقف تیرچه کرومیت

1. فاصله آزاد تیرچه ‌ها نباید از 75 سانتی‌متر بیشتر باشد.
2. عرض بال تحتانی تیرچه ‌ها نباید کمتر از 10 سانتی‌ متر یا دو هفتم ضخامت سقف باشد. (برای دهانه‌ های کوچک‌تر از 4 متر می‌توان عرض بال تحتانی تیرچه را 8 سانتی‌ متر در نظر گرفت)
3. ضخامت دال بتنی نباید از 5 سانتی‌ متر یا یک دوازدهم فاصله آزاد بین تیرچه ‌ها کمتر باشد.
4. سطح مقطع اعضای قطری تیرچه‌ ها نباید از 0.0015bt کمتر اختیار شود که در آن b عرض متوسط جان مقطع و t فاصله دو عضو قطری متوالی خرپای تیرچه می‌باشد (شکل 31).
5. قسمت‌ هایی از تیرچه که داخل بتن قرار می‌گیرد، نباید رنگ شود.
6. ضخامت ورق‌ها، نبشی‌ها و پروفیل‌هایی که جوشکاری می‌شوند، نباید از 3 میلی‌متر کمتر باشند.
7. بارگذاری سقف کرومیت باید بر اساس ضوابط مندرج در آخرین نشریه استاندارد شماره 519 ایران باشد.
8. بعد جوش میلگرد جان به ورق‌ های پایین، باید d/2  منظور گردد (d قطر میلگرد جان می‌باشد.)
9. خیز تیرها: در سقف‌ها مقدار خیز تیرچه ‌ها باید از  1/360  طول دهانه کمتر باشد اما در بام‌ ها اگر زیر سقف از سقف کاذب استفاده شده باشد یا نازک‌کاری شده باشد خیز تیرچه ‌ها باید از 1/360 طول دهانه کمتر باشد ولی در سایر موارد خیز تیرچه‌ ها باید از 1/240 طول دهانه کمتر باشد.

طراحی سقف تیرچه کرومیت در ایتبس

هدف از مدلسازی سقف های یک طرفه مانند تیرچه بلوک و تیرچه کرومیت در ایتبس صرفا برای محاسبه بار مرده ناشی از بتن روی آن است.

با توجه به اینکه این سقف ها در ایتبس معرفی نشده اند و ما باید آن را با سقف های یک طرفه ایتبس یعنی کامپوزیت ، عرشه فولادی و دال بتنی معادل کنیم، مقداری خطا وارد محاسبات می شود.

✅ پیشنهاد می شود از روشی که در متن اصلی ایبوک به آن اشاره شده است برای مدلسازی این نوع سقف ها استفاده شود.

✅ برای مطالعه متن کامل ایبوک به بخش دانلودهای من مراجعه کنید.

طراحی دستی سقف تیرچه کرومیت با حل یک مثال کاربردی

برای تثبیت بهتر مطالب گفته شده و آشنایی شما با نحوه به کار بردن فرمول ‌ها و ضوابط آیین‌ نامه ‌ای در طراحی سقف کرومیت با بلوک سفالی، مثالی را در متن اصلی ایبوک حل می‌کنیم. روش طراحی حالت حد نهایی (بند 3-5 نشریه 151) می‌باشد.

مشخصات سقف تیرچه کرومیت

▪️دهانه تیرچه 5 متر

▪️ارتفاع کلی تیرچه 22 سانتی‌ متر و ارتفاع بلوک 20 سانتی‌متر فرض می‌شود.

▪️فاصله تیرچه ‌ها برابر با مقدار حداکثر نشریه 151 یعنی 75 سانتی‌متر فرض می‌شود.

▪️ضخامت دال بتن 6 سانتی‌متر

▪️ورق پایین تیرچه دارای عرض 10 سانتی‌متر و ضخامت 0.5 سانتی‌متر دارا می‌باشد که با آرماتور نمره 8 تقویت شده است.

▪️نبشی بالای تیرچه نمره 5 می‌باشد که با آرماتور نمره 10 تقویت شده است.

▪️بتن مصرفی دارای مقاومت فشاری 210 کیلوگرم بر سانتی‌مترمربع و نوع فولاد مصرفی ST37 می‌باشد.

▪️آرماتورهای مصرفی در تیرچه از نوع AII می‌باشد.

▪️کاربری ساختمان مسکونی و بار زنده آن برابر 200 کیلوگرم بر سانتی‌ مترمربع می‌باشد.

▪️شماره میلگرد خرپایی 12 و شماره گام های آن برابر 25 سانتی‌متر فرض شده است.

کافی است طبق استاندارها و ضوابط آیین ‌نامه ‌ای کنترل کنیم که آیا تیرچه کرومیت جوابگوی بارهای وارده می‌ باشد یا خیر؟ در واقع در اینجا ابعاد و اندازه ‌های تیرچه را فرض می‌کنیم و سپس باید کنترل کفایت آن‌ ها را انجام دهیم.

دیتیل سقف سفالی کرومیت

✅ برای مطالعه گام به گام حل این مثال کاربردی به متن اصلی ایبوک مراجعه کنید.

پرسش و پاسخ

نتیجه گیری

با توجه به مزایای اشاره شده و سهولت اجرای این نوع سقف­ها، امروزه شاهد به­کارگیری گسترده تیرچه کرومیت در سازه­­ها (به­خصوص سازه­های فلزی) هستیم. محاسبه، مدل­سازی و اجرای این نوع سقف­ها دارای نکات مهم و قابل توجهی است که در 3 بخش اصلی این مقاله با توجه به آخرین ویرایش نشریات و مباحث مقررات ملی ساختمان به آن پرداختیم. متاسفانه عدم توجه به نکات اجرایی و محاسباتی این نوع سقف­ها باعث اشتباهات اجرایی و عدم حصول کیفیت مناسب این نوع سقف­ها در صنعت ساختمان کشور شده­است. در نهایت در این مقاله سعی کردیم به طور جامع به تمام مسائل مربوط به سقف تیرچه کرومیت به طور جامع و دقیق بپردازیم.

منابع:

1. نشریه 151 سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی
2. مبحث نهم مقررات ملی ساختمان
3. مبحث دهم مقررات ملی ساختمان
4. مقاله مهندس مهدی هادی زاده بزاز (مدیرعامل مهندسین مشاور خانه عمران) و مهندس سعید برادران همتی (عضو کمیته تخصصی عمران سازمان نظام‌مهندسی)
5. طرح و اجرای ساختمان‌های فولادی / دفتر تدوین و ترویج مقررات ملی ساختمان. معاونت نظام مهندسی و اجرای ساختمان وزارت مسکن و شهرسازی.