مراحل اخذ پروانه نظام مهندسی چیست؟ مدارک لازم جهت صدور پروانه نظام مهندسی چه می باشد؟ مدت زمان صدور پروانه نظام مهندسی چقدر است؟
در سالهای اخیر به دلیل افزایش مهندسان فارغالتحصیل شده و کاهش فرصتهای شغلی، گرایش مهندسان به اخذ پروانه اشتغال نظارت و طراحی بیشتر شده است. اشتغال در زمینه نظارت ساختمان فرایندی زمان بر میباشد و مراحل خاص خود را دارد. ما در این مقاله قصد داریم تمامی مراحل صدور پروانه نظارت نظام مهندسی را به طور کامل و گام به گام توضیح داده و به همه سوالات در این خصوص پاسخ دهیم. پس در این مقاله با ما همراه باشید.
⌛ آخرین به روز رسانی: 20 تیر 1403
📕 تغییرات به روز رسانی: اضافه شدن مراحل عضویت در سازمان نظام مهندسی
در این مقاله چه میآموزیم؟
- 1. چگونه عضو سازمان نظام مهندسی شویم؟
- 2. مدارک لازم برای عضویت در نظاممهندسی
- 3. مدارک و الزامات لازم جهت اخذ پروانه نظام مهندسی
- 4. آزمونهای ورود به حرفه مهندسی
- 5. نحوه ثبتنام برای شرکت در آزمون
- 6. اعتبار قبولی آزمونها
- 7. مدت زمان آماده شدن و دریافت پروانه اشتغال از سازمان
- 8. ساختن مهر
- 9. معرفی سیستم ارجاع کار نظارت
- 10. شروع به کار نظارت
- 11. سوالات متداول
- 12. نتیجهگیری
1. چگونه عضو سازمان نظام مهندسی شویم؟
برای اخذ پروانه نظاممهندسی اولین قدم ثبتنام در سامانه جامع مدیریت یکپارچه سازمان نظاممهندسی ساختمان (IMS) است. در این بخش بهصورت گامبهگام مراحل ثبتنام را توضیح میدهیم:
مهندسین برای ثبت درخواست عضویت در سازمان های نظاممهندسی استان ها می بایست صرفاً از طریق ثبتنام در سامانه جامع مدیریت یکپارچه سازمان نظام مهندسی ساختمان که IMS نامیده میشود از آدرس ims.irceo.ir اقدام کنند.
بعد از باز کردن لینک فوق با صفحه زیر روبرو میشوید. در این صفحه ابتدا روی گزینه ورود کلیک میکنیم.

شکل 1: صفحه اول سایت عضویت نظاممهندسی
سپس در مرحله بعد روی گزینه اشخاص حقیقی مطابق شکل زیر میزنیم:

شکل 2: ورود به سامانه عضویت نظاممهندسی
سپس وارد صفحه جدیدی میشوید که باید در آنجا شماره تلفن و کد امنیتی در تصویر را وارد کنید. توجه داشته باشید که شماره تلفن همراه باید به نام شخص و مطابق با کد ملی شما باشد. پس از آن روی گزینه ارسال رمز یکبار مصرف کلیک کنید تا یک کد 5 رقمی به شمارهتلفن شما ارسال شود.

شکل 3: واردکردن شماره تلفن همراه
شما میبایست این کد 5 رقمی را در قسمت شماره 1 مطابق تصویر زیر وارد کنید و سپس روی قسمت شماره 2 کلیک کنید.

شکل 4: واردکردن کد یکبارمصرف
پس از انجام مراحل بالا، شما وارد سامانه IMS میشوید. مطابق تصویر زیر ابتدا روی گزینه اعضا کلیک کنید و سپس در سمت راست روی عضویت شهروندی و بعد روی گزینه درخواست عضویت کلیک کنید.

شکل 5: ورود به بخش درخواست عضویت
در مرحله بعد وارد صفحه جدیدی میشوید. در این قسمت پس از مطالعه قوانین و مقررات، تیک “شرایط و قوانین را مطالعه کردم و با آن موافقم” را بزنید و روی گزینه “مرحله بعد” بزنید.

شکل 6: تأیید قوانین و مقررات
حال وارد قسمت اصلی ثبتنام میشوید. در این مرحله باید چهار بخش مشخصات فردی، اطلاعات تحصیلی، اطلاعات همسر و فرزندان و مدارک و مستندات را پر کنید.
در قسمت مشخصات فردی، ابتدا میبایست استان محل زندگی خود را انتخاب کنید و بعد لیست دفاتر نمایندگی فعال در استان شما را نمایش میدهد که میتوانید یکی را انتخاب کنید. هرچند انتخاب این دفاتر توسط شخص، صرفاً پیشنهادی بوده و بعداً به تشخیص کارشناس پذیرش سازمان استان نهایی میشود.

شکل 7: انتخاب استان
سپس باید تمام اطلاعات فردی و هویتی موجود در تب مشخصات فردی پر شود. توجه کنید که برخی اطلاعات هویتی متقاضی غیر قابل ویرایش خواهند بود. پس از پر کردن همه اطلاعات روی گزینه ثبت اطلاعات و مرحله بعد کلیک میکنیم تا به تب اطلاعات تحصیلی برویم.

شکل 8: انتقال به تب اطلاعات تحصیلی
در تب اطلاعات تحصیلی شما میبایست اطلاعات دقیق همه مقاطع تحصیلی دانشگاهی خود را وارد کنید. با زدن روی گزینه افزودن میتوانید این روند را ادامه دهید.

شکل 9: تب اطلاعات تحصیلی
در صفحه ظاهر شده، مقطع تحصیلی خود را (کاردانی، کارشناسی ناپیوسته، کارشناسی پیوسته و…) را انتخاب نمایید. رشته را یکی از رشته های هفتگانه ساختمان که بر اساس مصوبات کمیسیون هم ارزی تبصره 2 ماده 7 قانون نظاممهندسی و کنترل ساختمان میباشد انتخاب نمایید. سپس گرایش تحصیلی را بر اساس عنوان ذکر شده در مدرک تحصیلی خود انتخاب نمایید.
به همین ترتیب سایر اطلاعات مرتبط خواسته شده با مقطع تحصیلی خود را تکمیل نمایید. بارگذاری تصویر مدرک تحصیلی اجباری است. در صورتیکه مدرک تحصیلی شما دارای کد استعلام می باشد، آن را در فیلد کد استعلام وارد نمایید. در صورتیکه مدرک تحصیلی شما دارای کد استعلام نمی باشد، باید تاییدیه تحصیلی مقطع مورد نظر را تهیه نموده و تصویر آن را بارگذاری نمایید. همچنین کد تاییدیه تحصیلی را در فیلد کد استعلام وارد نمایید. سپس با انتخاب ذخیره تغییرات، اطلاعات وارد شده را ذخیره نمایید.

شکل 10: وارد کردن اطلاعات تحصیلی
برای اضافهکردن سایر اطلاعات تحصیلی خود میتوانید پس از ذخیره تغییرات، مجدداً روی گزینه افزودن بزنید و اطلاعات مربوطه را وارد کنید. پس از تکمیل اطلاعات تحصیلی میبایست روی گزینه ثبت اطلاعات و مرحله بعد کلیک کنید تا به تب اطلاعات همسر و فرزندان بروید.

شکل 11: رفتن به تب اطلاعات همسر و فرزندان
مشابه تب اطلاعات تحصیلی، تب اطلاعات همسر و فرزندان را نیز با زدن روی گزینه افزودن و پر کردن دقیق اطلاعات تکمیل کرده و وارد تب مدارک و مستندات شوید.

شکل 12: تب اطلاعات همسر و فرزندان
در تب مدارک و مستندات باید مدارکی که خواسته شده است را بارگذاری کنید.

شکل 13: تب مدارک و مستندات
در این تب به نکات زیر توجه کنید:
- درصورتیکه سازمان استان مورد تقاضای عضویت با استان محل تولد شما (بر اساس کد ملی) متفاوت باشد. بر اساس تبصره 1 ماده 6 قانون نظاممهندسی و کنترل ساختمان باید مدرک دال بر حداقل 6 ماه سکونت در استان مورد تقاضای عضویت را بارگذاری نمایید. این مدارک شامل سند مالکیت، اجاره نامه رسمی دارای کد رهگیری، گواهی تحصیل فرزندان، مدارک مربوط به سابقه پرداخت بیمه برای متقاضی و حکم کارگزینی متقاضی است.
- درصورتیکه دارای مدرک تحصیلی در مقطع کاردانی باشید، باید حتماً بهنظام کاردانی استان محل تقاضای عضویت مراجعه کرده و مدرک دال بر عدم عضویت در سازمان یاد شده را دریافت کرده و در محل مربوطه بارگذاری نمایید.
در مرحله بعد روی ثبت اطلاعات کلیک کنید تا فرایند وارد کردن اطلاعات برای ثبتنام تکمیل شود.

شکل 14: ثبت نهایی اطلاعات
پس از اتمام مراحل باید صحت اطلاعات و مدارک وارد شده توسط شخص به تأیید کارشناس سازمان استان برسد. نتایج این بررسی طی پیامک به متقاضی اطلاع داده میشود.
در صورت تأیید اطلاعات و مدارک وارد شده توسط کارشناس سازمان، به صفحه پرداخت هزینه عضویت مشابه تصویر زیر منتقل خواهد شد.

شکل 15:صفحه پرداخت هزینه عضویت
با زدن روی گزینه پرداخت و پرداخت مبلغ موردنظر، فرایند عضویت شما در سازمان استان تکمیل میشود.
نمونه کارت عضویت در سازمان نظاممهندسی ساختمان را جهت آشنایی میتوانید در تصویر زیر ببینید:

شکل 16: نمونه کارت عضویت و اطلاعات روی آن (جهت آشنایی)
2. مدارک لازم برای عضویت در نظاممهندسی
در هنگام انجام ثبتنام با وارد شدن به تب مدارک و مستندات میتوانید مدارک موردنیازی که برای عضویت در سازمان نظاممهندسی لازم دارید را مشاهده کنید. این مدارک شامل عکس پرسنلی، مدرک دال بر اقامت در استان، نامه عدم عضویت در نظام کاردانی، تصویر شناسنامه، تصویر کارت ملی، تصویر مدارک تحصیلی است. شایانذکر است که درصورتیکه آدرس محل سکونت با آدرس محل تولد (کد ملی) تفاوت داشته باشد، باید مدرک دال بر اقامت در استان بارگذاری شود.
3. مدارک لازم جهت اخذ پروانه نظام مهندسی
پس از شرکت در آزمون نظاممهندسی و کسب نمره قبولی در آزمون و همچنین بعد از اینکه فرایند ثبتنام در سازمان نظاممهندسی با موفقیت انجام شد، میبایست مجدداً یکسری مدارک در سامانه سپامک به نشانی spamak.mrud.ir آپلود شوند. این سامانه برای صدور پروانه اشتغال به کار مهندسین بوده که متقاضیان میبایست پس از ورود به سامانه، درخواست عضویت را ثبت کنند.

شکل 17: نمایی از سایت سپامک
در ادامه فرایند ثبتنام در این سامانه میبایست برای پرداخت مبلغ مربوط به صدور پروانه اشتغال به کار مهندسی، از سامانه پاتمک به نشانی patmak.mrud.ir استفاده کرد. سامانه پاتمک با نام سامانه پرداخت الکترونیکی تعرفه های مهندسان، معماران تجربی و کاردان ها نیز شناخته میشود.

شکل 18: نمایی از سایت پاتمک
شایانذکر است که پیش از اینکه مدارک را در سامانه سپامک بارگذاری کنید میبایست ابتدا با مراجعه به سامانه امور مالیاتی به آدرس tax.gov.ir ، پیش ثبتنام و ثبتنام الکترونیکی انجام دهید و کد دریافتی از این سامانه را در سایت سپامک و در بخش مربوطه وارد نمایید.
همانطور که گفته شد برای فعال سازی پروانه نظام مهندسی باید یکسری مدارک شامل موارد زیر را در سامانه سپامک آپلود نمایید:
- عکس 6*4 با پس زمینه سفید
- تصویر همه صفحات شناسنامه و تصویر کارت ملی
- تصویر گواهی سابقه بیمه
- تصویر مستندات سابقه کار
- تصویر کارت پایان خدمت (ویژه آقایان)
- تصویر رسید پرداخت هزینه صدور مجوز برای اولین بار در سایت پاتمک
- تصویر کارنامه قبولی
- تصویر سند مالکیت (یا تصویر اجارهنامه رسمی)
- تصویر پرداخت حق تمبر
پس از بارگذاری این مدارک در سامانه سپامک و احراز هویت شخص متقاضی، زمانی برای مراجعه حضوری شخص به سازمان نظاممهندسی اعلام میشود.
در مرحله بعد و پس از مراجعه فرد به سازمان نظاممهندسی، حدود 2 الی 3 ماه زمان میبرد تا پروانه اشتغال به کار شخص در سامانه سپامک قرار داده شود.
پس از انجام همه این مراحل و دریافت پروانه اشتغال، شخص متقاضی میبایست به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک محل شهر زندگی خود مراجعه کند و درخواست فعالسازی پروانه اشتغال به کار را دهد. دفتر خدمات الکترونیک پس از دریافت مدارک موردنیاز، درخواست فعالسازی پروانه اشتغال برای شخص را فعال میکند. پس از ثبت درخواست فعالسازی، یک هفته تا 10 روز طول میکشد تا شماره امضا شخص فعال شود.
4. آزمونهای ورود به حرفه مهندسی
1.4 مقدمه
آزمونهای نظاممهندسی یا همان آزمونهای ورود به حرفه مهندسان که هر ساله برگزار میشود در واقع معیاری برای سنجش بار علمی و البته دید مهندسی مهندسان میباشد. در سالهای اخیر به علت کاهش زمینههای اشتغال مهندسان، گرایش فارغالتحصیلان دانشگاهی به این آزمون و تلاش برای قبولی در آن بیشتر از قبل شده اسد. تمامی آزمونها بهصورت جزوه باز میباشند. برای قبولی در این آزمونها نیازی به حفظ کردن هیچ مبحثی نمیباشد و فقط نیازمند تسلط مهندسان بر متن آییننامهها و دیگر مواد آزمون میباشد. پیشنهاد ما برای سهولت در قبولی در آزمونها علاوه بر اراده شما در مطالعه متن آییننامهها، مرور آزمونهای سالهای پیش میباشد؛ به این دلیل که معمولاً تعدادی از سؤالات در آزمون هر سال تکرار سؤالات آزمونهای سالهای گذشته هست و البته در آزمونهای محاسبات و طراحی تسلط بر برخی مطالب پایهای و برخی دروس دانشگاهی الزامی است.
تمامی آزمونها 60 سؤالی میباشند. مدت زمان پاسخگویی در آزمونهای نظارت و اجرا (کلیه رشتهها) 180 دقیقه و در آزمونهای محاسبات و طراحی 240 دقیقه میباشد. حد نصاب قبولی در کلیه آزمونها 50 درصد پاسخ صحیح و بیشتر میباشد.
2.4 نحوه محاسبه نمره آزمون نظام مهندسی
مشابه اغلب آزمونهای تستی 4 گزینهای که در کشور برگزار میشود این آزمون نیز از اعمال پاسخهای اشتباه شما بر نمره نهایی مستثنی نیست و با هر سه پاسخ اشتباه یک پاسخ صحیح حذف میشود. با استفاده از فرمول زیر میتوان نمره آزمون را محاسبه کرد:
180/ 100*(تعداد پاسخ غلط – تعداد پاسخ صحیح*3)
3.4 تعداد و زمان برگزاری آزمون
آزمونهای ورود به حرفه مهندسان معمولاً به فاصله 6 ماه از هم برگزار میشوند. برای همین ممکن است در یک سال دو بار و یا البته ممکن است یکبار برگزار شود. زمان برگزاری یا تعداد آن هیچ قاعده و قانون خاصی ندارد و تابع شرایط کشور و تصمیم وزارت راه و شهرسازی است. برای مثال این آزمون در سالهای 97 (بهمن و اردیبهشت) و 95 (اسفند و شهریور) و 94 (مرداد و بهمن) و 93 (آبان و خرداد) دو بار و در سالهای 98 (مهر) و 96 (مهر) و 92 (آذر) یکبار برگزار شده است. همانطور که مشاهده کردید تعداد و زمان برگزاری آزمون متغیر است و فقط باید منتظر اعلام وزارت راه و شهرسازی بود . لازم به ذکر است که در سال 1402 برای اولین بار 3 بار در سال آزمون نظاممهندسی برگزار شد لذا ممکن است زین پس مجدداً این اتفاق رخ دهد.
4.4 مرجع برگزاری آزمون
مرجع برگزاری آزمون ورود به حرفه مهندسان، وزارت راه و شهرسازی به همراه سازمان سنجش میباشد.
5.4 منابع آزمون نظام مهندسی
منابع آزمون ورود به حرفه مهندسان بستگی به رشته (معماری – عمران – تأسیسات – برق) و آزمون (طراحی – نظارت – اجرا) متفاوت است و در ضمن قبل هر آزمون، سایت وزارت راه و شهرسازی معاونت مسکن و ساختمان ویرایشهای هر مبحث را مشخص میکند که ممکن است با منابع آزمون قبلی متفاوت باشد. پس قبل هر آزمون باید به سایت وزارت راه و شهرسازی مراجعه کنید و از قسمت «سامانه آزمونهای ورود به حرفه مهندسان – مواد آزمون» ، منابع هر آزمون در هر رشته را مطالعه نمایید. اما بهطورکلی منابع آزمون به طور مشترک در همه رشتهها تعدادی از مباحث مقررات ملی ساختمان میباشد و شامل منابعی متغیر مانند استاندارد 2800، تحلیل سازهها، مقاومت مصالح، نشریه 28 ، مبانی ترمودینامیک و … میباشد.
“دانلود سؤالات و پاسخنامه تشریحی آزمون های نظاممهندسی“
نکته مهم: به دلیل تغییر ویرایش مباحث مقررات ملی و گاهی کم یا اضافهشدن منبعی به منابع آزمون، پیشنهاد میکنم حتماً و حتماً بعد از ثبتنام در آزمون، منابع آزمون رشته موردنظر خود را از سایت وزارت راه و شهرسازی بررسی کنید و در واقع مرجع شما برای آگاهی از منابع آزمون، سایت وزارت راه و شهرسازی باشد.
5. نحوه ثبتنام برای شرکت در آزمون نظام مهندسی
برای ثبتنام در آزمون باید به سایت وزارت راه و شهرسازی مراجعه کرده و قبل از ثبتنام ابتدا راهنمای ثبتنام و شرکت در آزمون را بهدقت مطالعه نمایید. اما نکته مهمی که من در اینجا به آن اشاره میکنم و شرط اصلی شرکت در آزمون میباشد، تعداد سالهایی است که باید از اخذ مدرک دانشگاهی شما گذشته باشد تا بتوانید در آزمون شرکت کنید که از قرار زیر است:
- برای مقطع لیسانس سه سال
- برای مقطع فوقلیسانس دو سال
- برای مقطع دکتری یک سال
برای مثال کسی که مدرک فوقلیسانس دارد هنگام آزمون باید 2 سال یا بیشتر از تارخ اخذ مدرکش گذشته باشد.
ثبتنام آزمون در سایت وزارت راه و شهرسازی صورت میگیرد و شما پس از پرداخت هزینه ثبتنام و دریافت شمارهای که با آن ادامه مراحل را میتوانید انجام دهید، وارد صفحاتی میشوید که اطلاعات شخصی، تحصیلی و محل سکونت و آزمون خود را باید در آنها وارد نمایید.
به طور کلی مراحل ثبتنام اینگونه است:
1- پرداخت هزینه ثبتنام
2- وارد کردن اطلاعات شخصی در صفحه اول
3- وارد کردن اطلاعات تحصیلی در صفحه دوم
4- وارد کردن اطلاعات محل سکونت و محل موردنظر برای آزمون در صفحه سوم
5- مرور کردن اطلاعاتی که وارد کردید در صفحه آخر که سیستم برای شما نشان میدهد تا در صورت نیاز اصلاح کنید و در غیر این صورت تأیید اطلاعات و اتمام ثبتنام شما با نمایش یک کد رهگیری که سامانه به شما میدهد.
نکته مهم: یک قطعه عکس 3*4 پرسنلی اسکن شده در گوشی یا سیستم خود داشته باشید که لازم است در قسمتی که از شما میخواهد آپلود کنید.
6. اعتبار قبولی آزمونها
از تاریخ شرکت در آزمونی که در آن قبول شدهاید، سه سال فرصت دارید که برای دریافت پروانه اقدام نمایید. در غیر این صورت دیگر قبولی شما اعتباری ندارد و دوباره باید برای قبولی، آزمون مجدد بدهید.
همچنین شما میتواند برای استعلام پروانه اشتغال به کار مهندسی وزارت راه و شهرسازی، با مراجعه به سایت agrieng.org و وارد کردن کد ملی یا شماره نظام مهندسی و یا اسکن QR کد درج شده روی پروانه، اصالت پروانه اشتغال را بررسی کنید.
7. مدت زمان آماده شدن و دریافت پروانه اشتغال از سازمان
مدت زمان آماده شدن پروانه از زمان تحویل کامل مدارک تا زمان رسیدن پروانه به دست شما از یک ماه تا دو ماه (بستگی به نظاممهندسی هر استان متغیر هست) طول میکشد.
مرجع صدور پروانه، وزارت راه و شهرسازی میباشد.
میتوانید در تصویر زیر نمونهای از پروانه اشتغال به کار را مشاهده نمایید:

شکل 19: نمونهای از عکس پروانه اشتغال نظام مهندسی
در پشت پروانه اشتغال نیز پایه و حدود صلاحیت شما درج میگردد:

شکل 20: جدول مربوط به پایه و حدود صلاحیت شما در پشت پروانه صادر شده
8. ساختن مهر نظام مهندسی
برای ساختن مهر بهتر است مهر با کیفیت انتخاب شود. ابعاد مهر کوچک نباشد و البته لازم نیست زیاد بزرگ باشد. برخی از شهرها ابعاد و مشخصات استانداردی دارند. قبل از سفارش مهر از نظاممهندسی محل سکونت خود، مشخصات مهر را استعلام نمایید و مطابق آن سفارش ساخت بدهید. انتخاب مهر بهگونهای باید باشد که موارد زیر پس از حک شدن روی آن و چاپ به وضوح خوانده شود:
- نام و نام خانوادگی
- رشته نظارتی
- شماره پروانه اشتغال
- شماره عضویت
البته اطلاعات خواسته شده روی مهر از طرف نظاممهندسی ممکن است در هر استان و حتی شهرستان متفاوت باشد که قبل از سفارش مهر باید از نظاممهندسی محل سکونت خود بپرسید.
یک نمونه مهر نظام مهندسی را میتوانید در تصویر زیر مشاهده نمایید:

شکل 21: نمونه مهر نظام مهندسی و اطلاعات مندرج روی آن
ساختن مهر معمولاً در مهرسازیهای سطح شهر صورت میگیرد. پروانه خود را به همراه داشته باشید تا در صورت نیاز به مهرساز نشان دهید.
بعد از ساخت مهر به سازمان و در صورت لزوم به شهرداری رفته و یک نمونه مهر و امضای خود را بر روی کاغذ زده و تحویل میدهید تا در پرونده شما قرار گیرد.
9. معرفی سیستم ارجاع کار نظارت
سیستم ارجاع در واقع برای برقراری عدالت و توزیع یکنواخت کاربین مهندسین ناظر به وجود آمد. در این سیستم پروندههای ارجاعی به نظاممهندسی برای تعیین مهندس ناظر در سامانه ارجاع کار ثبت میشوند و سامانه بهصورت اتوماتیک و طبق نوبت، کار را به مهندسی که در ابتدای لیست ناظرین قرار دارد ارجاع میدهد. با این سیستم دیگر امکان انتخاب ناظر توسط مالک وجود ندارد.
10. شروع به کار نظارت ساختمان
بعد از ثبتنام در سیستم ارجاع و قرار گرفتن در نوبت ارجاع کار نظارت باید منتظر پیامک ارجاع کار از طرف سازمان نظاممهندسی استان خود باشید. این پیامک به شماره تلفن همراهی که در سازمان ثبت کردهاید ارسال میشود و متن پیامک شما را با شماره عضویت خطاب نموده و کار نظارت موردنظر را با شماره پرونده به شما ارجاع میدهد.
نمونه پیامک را میتوانید در تصویر زیر ببینید:

شکل 22: پیامک ارجاع کار از نظام استان (تبریز)
پس از دریافت پیامک و قبول نظارت به طریقی که نظام استان یا شهرستان شما مقرر کرده باید به سازمان محل سکونت خود مراجعه کنید و از مسئول مربوطه پرونده ارجاعی را طبق شماره آن دریافت کنید. البته این روال در استانهای مختلف ممکن است متفاوت باشد.
پس از دریافت پرونده، ابتدا از بین نقشههای اجرایی (سازه – معماری – تأسیسات – برق) نقشه مربوط به حیطه نظارتی خود را برداشته و تمام موارد فنی را بررسی کنید (برای مثال مهندس عمران باید نقشههای سازهای را کنترل کند). اگر ایراد اجرایی یا تناقصی با متن مباحث مقررات ملی ساختمان مشاهده کردید میتوانید با نوشتن نامهای و اشاره به ایراد موجود از طراح درخواست اصلاح نمایید یا خودتان با طراح تماس گرفته یا به دفتر ایشان رفته و ایراد را مطرح نمایید. همچنین میتوانید از مالک بخواهید موضوع را پیگیری کند و پس از حل مشکل نقشهها را مهر و امضا کنید.
توصیه میکنم از نقشههای حیطه نظارتی خود یک سری کپی تهیه نمایید تا تمام موارد نظارتی خود را از نقشه استخراج کنید تا در روز نظارت با آمادگی و مسلط در کارگاه حضور یابید و بدانید چه مواردی را باید چک کنید.
همچنین در هر مرتبه حضور در کارگاه، موارد ایمنی را چک کرده و توصیههای ایمنی را به کارفرما یا مجری یا کارگران گوشزد کنید.
پس از نقشههای اجرایی شما باید قرارداد و برگه تعهد را مهر و امضا کنید.
برای مشاهده نمونه برگه قرارداد نظارت میتوانید آن را از سایت نظاممهندسی استان خود دریافت کنید.
✔️در اینجا برای آشنایی شما عزیزان یک نمونه قرارداد خدمات نظارت قرار داده شده که از لینک زیر می توانید آن را دانلود نمایید.
دانلود نمونه قرارداد خدمات نظارت
در برگه قرارداد، علاوه بر اینکه قراردادی بین شما و مالک بسته میشود در چند صفحه بعدی آن توضیحات مختصر از وظایف ناظران نوشته شده است.
نمونهای از برگه قرارداد نظارت را در زیر میتوانید ببینید:

شکل 23: نمونهای از صفحه اول برگه های قرارداد
برگه تعهد که برگه مهمی هست شمارا مسئول و متعهد به اجرا و نظارت اصولی ساختوساز میداند.
نمونه برگه تعهد را در زیر مشاهده میکنید:

شکل 24 نمونه برگه تعهد
بعد از مهر و امضا کردن تمامی مدارک، شما ناظر آن ساختمان محسوب میشوید و موظف به پیگیری روند کار طبق اصول مهندسی، نقشههای اجرایی و مطابق با مقررات ملی ساختمان هستید.
نکته مهم: اگر فاقد تجربه هستید میتوانید کارهای زیر را انجام دهید:
1 – مشورت و راهنمایی خواستن با مهندسان باتجربهتر
2- عضویت در کانالهای مهندسی و مطالعه موارد نظارتی و اجرایی
3 – عضویت در گروههای مهندسی موجود در شبکههای اجتماعی که اطلاعات بهصورت پرسش و پاسخ و مشورت و راهنمایی بین مهندسین تبادل میشود و گزینه مناسبی برای ارتقای دانش مهندسی اسد.
4 – مطالعه کتابهای کمک ناظر
5- استفاده از دوره آمادگی آزمون نظارت و اجرا نظام مهندسی
نکته مهم: در نهایت مرجع اصلی شما مقررات ملی ساختمان میباشد و همه راهنماییها و مطالعات متفرقه شما نباید با مباحث 22گانه متناقض باشد.
در آخر در هر مرحله از پیشرفت ساختمان شما باید گزارشهای مربوطه را به سازمان تحویل داده یا در سامانه کاربری خود در سایت نظام استان بارگذاری کنید.
اگر در مراحل کار مجری یا مالک تخلفی داشتند ابتدا دستور به برطرف کردن آن دهید و اگر اقدامی صورت نگرفت تنها کاری که باید انجام دهید نوشتن گزارش تخلف و تحویل آن به نظام میباشد.
توصیه آخر: به هیچ وجه در طی مراحل نظارتی خود با مجری، مالک یا کارگران بحث نکنید.
11. سوالات متداول
بله، برای استعلام نظام مهندسی با کد ملی میتوانید با ورود به سایت agrieng.org در بخش میز خدمات الکترونیک، با وارد کردن کد ملی، اعتبار و اصالت پروانه اشتغال اعضای نظام مهندسی را بررسی کنید.
نتیجهگیری
برای قبولی در آزمون نظارت حتماً منابع آزمون را بهدرستی تهیه کنید و مطالعه و مرور مکرر و مداوم داشته باشید. پس از قبولی در این آزمون برای اطلاع از مراحل بعدی اخذ پروانه نظارت و ارجاع کار با نظام استان و شهرستان خود در ارتباط باشید.
اگرچه درآمد نظارت قابل توجه نیست؛ قابلتوجه نیست اما مسئولیت حقوقی و مهندسی قابلتوجهی دارد که مستلزم آگاهی از امور حقوقی و فنی امر نظارت اسد. پس قبل از فعالیت در این رشته حتماً علم و آگاهی خود را نسبت به مسائل فنی و حقوقی نظارت افزایش دهید.
مراحل اخذ پروانه نظارت تا ارجاع کار (بسته به سازمان هر استان ممکن است متفاوت باشد) به شما به طور خلاصه و به ترتیب در زیر آورده شده است:
1- ثبتنام در نظاممهندسی استان
2- ثبتنام در نظاممهندسی شهرستان (شهر محل سکونت برای کسانی که در مرکز استان نیستند)
3- مراجعه به نظاممهندسی استان پس از قبولی در آزمون و در زمان اعلامی نظام و تحویل مدارک
4- دریافت پروانه اشتغال به کار از سازمان استان بعد از یک الی دو ماه پس از تحویل مدارک
5- ساخت مهر
6- ارائه اصل و کپی پروانه به مسئول مربوطه در نظام استان یا نظام شهرستان
7- مراجعه به سایت نظاممهندسی استان و اعلام شروع به کار نظارت و قرارگیری در صف ارجاع کار
8- منتظر ماندن برای ارجاع کار نظارت که بهوسیله پیامک از نظاممهندسی استان به شما اطلاع داده میشود
9- شروع به کار نظارت
منابع
- وبسایت وزارت راه و شهرسازی – معاونت مسکن و ساختمان
- راهنمای عضویت اشخاص حقیقی جدید سازمان استانها در سامانه جامع مدیریت یکپارچه سازمان نظاممهندسی ساختمان (IMS)
مسیر یادگیری برای حرفه ای شدن
- مراحل اخذ پروانه نظارت؛ صفر تا صد مراحل صدور پروانه نظارت با چک لیست رایگان
- 2
- 3
- 4
- 10+
مطلبی میخواهید که نیست ؟ از ما بپرسید تا برایتان محتوا رایگان تولید کنیم!
- ارسال سوال برای تولید محتوا

سلام وقت بخیر، من یک سال هست که لیسانسمو گرفتم و الان ارشد میخونم، اگر بخوام بعد از ارشد هم دکتری بخونم، باید یک سال از مدرک دکتری بگذره تا بتونم آزمون ثبت نام کنم؟
یا اگر بین ارشد و دکتری، آزمون نظام مهندسی بدم و برای پروانه اقدام کنم، بعدش میتونم دکتری بخونم؟
پاسخ دهید
سلام
می خوام توی سازمان نظام مهندسی نقشه برداری عضو بشم ، یه آیتم هست که میگه باید عدم عضویت در نظام کاردانی داشته باشم .
الان چجوری این عدم عضویت رو بگیرم و اینکه ساختمان مربوطه کجای البرز هستش
ممنونم از وقتی که برای پاسخ میزارید 🙏
پاسخ دهید
سلام
من ازمون نظارت و اجرا دی ماه ۱۴۰۴ رو قبول شدم الان اصلا نمیدونم چیکار باید بکنم و کی باید برای ثبت نام پروانه اقدام کنم
پاسخ دهید
سلام مهندس عزیز یکسال بیشتر مهلت ندارین که پروانه رو فعال کنین وگرنه قبولیتون کان لم یکن میشه
باید به امور مهندسین نظام مهندسی استانتون مراجعه کنین، عضو سازمان بشین و توی کارتابل دوره های اجرا رو بگذرونین
دوره کارآموزی برین و همه گواهی این دوره ها رو در سامانه آپلود کنین و درخواست پروانه بدین
پاسخ دهید
سلام برای اخذ پروانه نظام مهندسی در مقطع ارشد .. حتما باید رشته کارشناسی.. عمران باشد یا خیر ..مثلا اگر فردی لیسانس غیر مرتبط داشته ولی دانشجوی ارشد عمران باشد .. قادر به اخذ پروانه نظام مهندسی خواهد بود .. یا خیر ..ممنون بابت راهنمایی
پاسخ دهید
سلام مهندس مقطع کارشناسی باید یکی از رشته های هفتگانه مورد تایید نظام باشه، در غیر اینصورت نمیتونین عضو سازمان بشین و خب وقتی عضویت سازمان نداشته باشین قطعا پروانه ای هم در هیچ فیلدی صادر نمیشه
پاسخ دهید
سلام برای صدور پروانه حتما باید اجاره نامه یا سند مالکیت داشته باشم ؟؟اخه تو استان و شهر محل تولد خودم درخواست صدور دارم ،اجباریه داشتن اجاره نامه؟؟
پاسخ دهید
سلام مهندس مشخصات محل سکونت باید روشن باشه، قطعا محل سکونت یا استیجاری هست یا ملکی که باید مشخص بشه
پاسخ دهید
با سلام؛
بنده از سال ۷۹ فارغ التصیل رشته کاردانی معماری هستم و از سال ۸۸ پروانه اشتغال به کار نظارت و اجرا دارم و از سال ۹۷ هم پایه یک هستم (با ۸ پرونده نظارت که در حال حاضر قرارداد دارم).
الان که بهمن ۱۴۰۳ فارغ التحصیل کارشناسی پیوسته معماری شدم آیا با توجه به سوابق پروانه قبلی باز هم باید برای پروانه نظام مهندسی آزمون بدم؟ یا اینکه معادلسازی پروانه هم داریم؟ و اگر جواب منفیه، تکلیف پرونده های نظارت جاری که دارم چی میشه.؟
پاسخ دهید
سلام مهندس جان اگر منظورتون واسه معماری هست که نمیتونین پروانه عمران رو واسه معماری معادل سازی کنین، باید مجدد آزمون بدین
پاسخ دهید
سلام
من قصد دارم برای ازمون نظام مهندسی برق نظارت امتحان بدم. لیسانس قدرت دارم و در یه شرکت تولید لامپ های led در قسمت برنامه ریزی مشغول به کارم. با توجه به اینکه عنوان شغلی من برنامه ریزی هست ایا برای گواهی مورد تایید قرار میگیره؟
پاسخ دهید
سلام مهندس جان در مورد مورد شاخه های برق اطلاعی نداریم متاسفانه
پاسخ دهید
سلام وقت بخیر من امسال سه سال از فارغالتحصیل شدنم میگذره سابقه ی کاریم دوسال هستش ایا میتونم ازمون نظام مهندسی شرکت کنم؟
و سوال بعدیم اینه که در صورت طی کردن تمام مراحل، مرحله ی ارجاع به نظارت اجبار هست؟ با توجه به اینکه خودم شاغل هستم میشه از این مرحله گذر کرد؟
پاسخ دهید
سلام مهندس شرکت در آزمون صرفا منوط به گذشت سه سال از مدرک کارشناسی، دوسال از ارشد و یک سال از دکتری است، داشتن سابقه کار ملاک نیست اصلا
توی لیست ارجاع اسمتون میره ولی مختارین در صورت ارجاع کار رو رد یا قبول کنین
پاسخ دهید
سلام و وقت بخیر ممنون از اطلاع رسانی خوبتون
فقط یک سوال دارم شما نحوه ارجاع کار در نظارت رو توضیح دادید
اما برای اجرا سیستم ارجاع وجود نداره
اگر ممکنه بگید یک مهندس مجری پایه ۳ که تازه پروانه کارش صادر شده چطور میتونه کار بگیره
با تشکر
پاسخ دهید
سلام مهندس وقتتون بخیر
در اجرای ساختمان، برخلاف نظارت، سیستم ارجاع کار وجود ندارد و مهندس مجری باید از طریق بازاریابی و ارتباطسازی پروژه بگیرد.
بهترین مسیر، معرفی خود به دفاتر طراحی، دفاتر مهندسی هست تا در صورت نیاز، شما را به کارفرما معرفی کنند
پاسخ دهید
سلام وقت بخیر من پروانه اجرا رو یکسال هست گرفتم
الان کار گرفتم رفتم نظام که امضا کنم گفتن باید پروانه سازندگی بگیرید چیه این پروانه میشه توضیح بدید
پاسخ دهید
سلام مهندس وقتتون بخیر
پروانه نظام رو که گرفتین بعد باید برید انجمن سازندگان و بگین میخواین به عنوان شخص حقیقی فعالیت کنین یا حقوقی
اگه شخصی میخواین امضا کنین یه درخواست میدین و پروانه اجرای شخص حقیقی رو میگیرین که بتونین کار بردارین
پاسخ دهید