به طور تقریبی میتوان وزن یک سازه فولادی را میتوان اینگونه تخمین زد :
وزن آهن آلات مصرفی یک سازه با اسکلت فولادی با مهاربندی هم مرکز بدون وزن آرماتور سقف ۵۰-۷۰ کیلوگرم بر مترمربع ، با مهاربندی غیر هم مرکز ۵۰-۷۵ کیلوگرم بر مترمربع، با قاب خمشی معمولی و متوسط ۷۰-۱۰۰ کیلوگرم بر مترمربع و قاب خمشی ویژه را ۷۰-۱۲۰ کیلوگرم بر مترمربع در نظر گیرید.
همچنین وزن اسکلت یک سازه بتنی را میتوان اینگونه تقریب زد:
وزن آهن آلات مصرفی در سازه ای با قاب خمشی به همراه دیوار برشی بدون وزن آرماتور سقف ۳۰-۶۵ کیلوگرم بر مترمربع و قاب خمشی متوسط ۴۰-۵۵ کیلوگرم بر مترمربع و قاب خمشی ویژه را ۴۵-۷۰ کیلوگرم بر مترمربع در نظر گیرید.
در خصوص وزن آرماتور سقف ها، برای سقف های کامپوزیت ۸-۱۲ تیرچه بلوک را ۵-۷ و دال بتنی را ۱۰-۱۶ کیلوگرم بر مترمربع در نظر بگیرید.
به طور تقریبی با هر کیسه گچ ۴۰ کیلوگرمی تقریبا میتوان۲٫۸ مترمربع دیوار را خاک گچ و ۱۲ متر مربع را گچ سفید کرد. همچنین برای هر ۵ مترمربع آجر نمای ۳سانتیمتری یک کارتون آجر L شکل ۲۰ عددی استفاده میشود و هرکیسه ماسه بادی (۵۰ کیلوگرمی) برای ۴۰ مترمربع نمای آجر ۳ سانت کافی میباشد.
در خصوص محاسبه سرانگشتی مصالح در هر مترمکعب بتن ریزی ۲٫۲ تن شن و ماسه ، در هر مترمکعب ملات دیوارچینی ۱٫۸ تن ماسه و برای هر مترمکعب ملات سنگ فرش تقریبا ۱٫۷ تن ماسه مصرف خواهد شد
برای محاسبه حجم بتن مصرفی ، این مقدار برای دیوارچینی تقریبا ثلث حجم دیوار بوده و برای سنگفرش تقریبا ۳۰ لیتر به ازای هر مترمربع مساحت کف و برای سقف های ضربی و تیرچه بلوک این مقدار تقریبا ۵۰۰ لیتر به ازای هر متر مربع مساحت کف خواهد بود.
منابع
مسیر یادگیری برای حرفه ای شدن
- 4
- 5
- 6
- محاسبه سریع و تقریبی وزن سازه
- 8
- 9
- 10
- 3+
مطلبی میخواهید که نیست ؟ از ما بپرسید تا برایتان محتوا رایگان تولید کنیم!
- ارسال سوال برای تولید محتوا


ممنون. عالی. فقط یک سوال میمونه. اینکه چجوری از دل نقشه های سازه و معماری میشه آیتم ها رو جهت نوشتن متره و صورت وضعیت درآورد؟
پاسخ دهید
سلام، خوشحالیم که از محتوا لذت بردهاید.
این سوال بسیار کاربردی است و خوشبختانه میشود به صورت گامبهگام توضیح داد که چطور از دل نقشههای معماری و سازه، آیتمهای لازم برای نگارش «متره و صورتوضعیت» استخراج شوند.
«گامهای استخراج آیتمها از نقشهها»
در ادامه روش پیشنهادی به صورت مرحلهای آمده است:
۱. تهیه مستندات پایه
ابتدا مطمئن شوید که نقشههای معماری و نقشههای سازه بهروز و تایید شده در اختیار دارید.
نقشهها شامل پلانها، برشها، نماها، دیتیلها، جدولها، مشخصات فنی و جزئیات اجرایی میشوند.
روشن کنید که چه مرحلهای مدنظر است (مثلاً پیادهسازی، بتنریزی، اسکلت فلزی، فاز اجرا یا تفصیلی).
۲. بازخوانی نقشه و تفکیک اجزای کاری
در نقشه معماری: دیوارها، سقفها، کفها، بازشوها، نماها، تاسیسات عمومی، رنگ و پوشش، سنگ/سرامیک، گچ و خاک، درب و پنجره.
در نقشه سازه: فونداسیون، ستونها، تیرها، دالها، سقفها، مهاربندها، اسکلت فلزی یا بتنی، اتصالات، خرپاها، پلهها، اسکلت جانبی.
هدف این است که هر «آیتم کاری» که باید در متره بیاید، شناسایی شود (مثلاً «اجرای ستون بتنی C30 ضخامت …»، «دال تیرچه بلوک»، «دیوار تیغهای ۱۰ سانت»، «نما آجری»، «سقف کامپوزیت» و …).
۳. اندازهگیری و تعیین کمّیتها
از پلانها و برشها، ابعاد مورد نیاز را استخراج کنید: طول، عرض، ارتفاع، ضخامت، تعداد.
مثلاً برای دیوارها: طول × ارتفاع = مساحت. ضخامت هم اگر نیاز باشد.
برای ستونها یا تیرها: تعداد × طول × مقطع.
برای سقف یا دال: مساحت یا حجم (طول × عرض × ضخامت).
استفاده از جدولها یا برشها برای مشخصات ارتفاع طبقات، ضخامتها، نوع سقف و …
توجه شود که اگر در نقشه مشخصات فنی (مثل نوع بتن، فولاد، عیار) آمده باشد، آن را نیز برای آیتمگذاری لحاظ کنید.
۴. تعریف آیتم و شرح کار
باید برای هر کمّیت، یک آیتم متره مشخص تعریف کنید که شامل شرح کار باشد: مثلا «اجرای اسکلت بتنی C30، شامل قالببندی، بتنریزی، میلگردگذاری، پرداخت نهایی، با عیار و مشخصات …».
از نقشهها و مشخصات فنی پروژه (بیشتر در دفترچه مشخصات / نقشه سازه) کمک بگیرید.
آیتم باید طوری تعریف شود که برای صورتوضعیت نیز قابل ارجاع باشد.
۵. تهیه صورتوضعیت
وقتی کمّیتها آماده شدند، برای دوره زمانی یا مرحله کاری (مثلاً پایان اسکلت طبقه دوم) میزان انجام شده را ثبت میکنید.
صورتوضعیت شامل: آیتم، واحد، مقدار انجام شده، قیمت واحد، مبلغ، ملاحظات (مثلاً تا تاریخ فلان) میشود.
لازم است که ارتباط بین آیتمهای متره و مقادیر اجرا شده واضح باشد (مثلاً «ستونهای طبقه دوم: تعداد … عدد، حجم … مترمکعب»).
۶. کنترل و بازبینی
حتماً بررسی کنید که آیا همه اجزای نقشه (معماری + سازه + تاسیسات مرتبط) پوشش داده شدهاند یا خیر.
آیا در نقشه تغییری ایجاد شده (ریزر، اصلاحیه)؟ اگر بله، متناسب با آن آیتم جدید یا اصلاحی باید لحاظ شود.
مطمئن شوید که کمّیتها با نقشه بهروز تطابق دارند (مثلاً ضخامت دیوار تغییر نکرده باشد، نوع سقف عوض نشده باشد).
همچنین، تطابق با قرارداد یا مشخصات فنی پروژه (نوع بتن، فولاد، ورق فلزی، پوششها) را چک کنید.
«نکات و توصیههای ویژه»
همیشه نسخه مهرخورده نقشهها را بهعنوان مرجع داشته باشید.
اگر نقشهها اصطلاحات یا جداولی دارند (مثلاً «سیستم سقف تیرچه بلوک» یا «فونداسیون نواری»)، آن را با آیتم متره تطابق دهید تا جلوی سؤالگیری پیمانکار را بگیرید.
برای آیتمهای تکراری (مثلاً دیوار تیغهای در طبقات متعدد)، از روش «تکرار و خلاصه» استفاده کنید تا لیست متره حجیم نشود ولی کامل پوشش داده شود.
همیشه واحدهای کاری (مترمربع، مترمکعب، عدد) را دقیق انتخاب کنید و مطابق نظام فهرست بها یا قرارداد پیش بروید.
اگر نقشهها فاقد دادههایی مثل نوع پوشش یا نوع کار، آنها را از مشخصات فنی پروژه استخراج کنید — درصورت نبود، با کارفرما یا ناظر هماهنگ شود.
میتوانید برای کسب اطلاعات بیشتر به دو محتواهای زیر از سبزسازه مراجعه کنید:
https://sabzsaze.com/statement/
https://sabzsaze.com/cost-estimation/
پاسخ دهید
سلام و وقت بخیر.
بنده مهندس معمار هستم و برخلاف تصور خیلی از همکاران مدت بیش از۲۰ ساله که اجرایی کار هستم و نه طراح.
به همین خاطر نیازمند به روز رسانی یا به قول مهندسان قدیمی “به هنگام سازی”خودم هستم.
از شما بابت کمک در این زمینه پیشاپیش سپاسگزارم.
پاسخ دهید
سلام مهندس گرامی وقت تون بخیر، بسیار هم عالی، ممنون که با گروه سبزسازه همراه هستید ، محتویات آموزشی ما مختص گروه عمران هست و چنانچه در این رابطه نیاز به اطلاعات و مشاوره بیشتر دارید لطفا با مشاورین دوره های آموزشی که اطلاعاتشان در قسمت”درباره ما” سایت سبزسازه است، ارتباط بگیرید. با آرزوی موفقیت و تندرستی
پاسخ دهید
با سلام.از زمانیکه دوره طراحی رو ثبت نام و شروع کردم همزمان از مقالات و مطالب سبزسازه استفاده میکنم.بهتون خسته نباشید میگم.علاوه بر افزایش اطلاعات و دید مهندسی، انگیزه مضاعفی پیدا کردم.
پاسخ دهید
سلام مهندس،خیلی ممنونم از شما نظر لطفتونه
باعث افتخار ماست که شما رو همراهی میکنیم
موفق و تندرست باشین
پاسخ دهید
درود بر شما
من مدتی بود که از تنی چند از دوستان مهندس در مورد وزن سازه سوالاتی داشتم اما متاسفانه خیلی نامناسب و سخت پاسخ میدادند بگونه ای که انگار یاد ندارند
اما شما به زبانی بسیار ساده این مسئله رو توضیح دادید
بسیار سپاسگزارم از شما
پاسخ دهید
سلام مهندس عزیز وقت بخیر
بسیار عالی
تشکر از همراهی شما🌺
پاسخ دهید
سلام . وقتتون بخیر .
تاسیسات یک ساختمان حدودا چند درصد وزن ساختمان هست ؟
در یک ساختمان تیر ها و ستون ها چند درصد وزن ساختمان را به صورت تقریبی شامل می شوند ؟
ممنونم از مطالب کاربردی و سایت عالیتون.
پاسخ دهید
سلام مهندس، ممنون از شما و همراهیتون ، من پیام شما رو به گروه پشتیبانی علمی سبزسازه انتقال خواهم داد و جواب رو در اسرع وقت برای شما ارسال خواهم کرد.
پاسخ دهید
سلام وقتتون بخیر ممنون از سایت خوبتون
میشه بگین چجوری از روی بارهای وارد بر سازه وزن طبقات رو بدست میاریم؟
مثلا سقف رو داریم به همراه جزییاتش و پلان سازه حالا چطور بار مرده و بار زنده و بار مرده دیوارو تیغه بندی رو حساب کنیم؟
پاسخ دهید
سلام. باید بر اساس چگالی مواد به کار رفته، وزن مرده مصالح رو تعیین کنید (مشابه مقالات بارگذاری دیوار و بارگذاری سقف) سپس بار زنده رو مطابق نوع کاربری ساختمان، از مبحث ششم برداشت کنید و نهایتا بر اساس میزان مشارکت بارها در جرم لرزه ای ساختمان اونها رو ترکیب کنید.
پاسخ دهید
سلام،ممنون از مطلب خوبتون..
محاسبه یک سازه بیلبورد چگونه هست؟
برای مثال یک بیلبورد که صفحه ۳۲متری داشته باشه رو چطور میشه محاسبه کرد؟
متشکرم
پاسخ دهید
مطالب جالب توجهی است. لطفا آخر مطلب جدول قابل دانلودی را که تمام مطالب این مقاله را شامل می شود، اضافه کنید.
پاسخ دهید
چشم در حال اضافه سازی این قابلیت هستیم.
پاسخ دهید