صفحه اصلی  »  اعضای ویژه  »  طراحی و اجرای انواع شمع در ساختمان به همراه مدلسازی آن در سیف

طراحی و اجرای انواع شمع در ساختمان به همراه مدلسازی آن در سیف

همانطور که می دانید اگر خاک منطقه نامطلوب باشد، خاک تحمل نیروهای وارده از سمت سازه را نخواهد داشت و یا نشست فونداسیون به قدری زیاد می شود که بهره برداری از سازه را مختل می کند. در این مواقع برای انتقال بار از فونداسیون به خاک مقاوم تر از عناصری به نام شمع ساختمان استفاده می کنیم اما سوال اینجاست که آیا نیروی آپلیفت باعث می شود ما از شمع در ساختمان استفاده کنیم؟ معیار انتخاب نوع شمع در پروژه ها چیست؟ در مراحل اجرای شمع، برای تخریب سر شمع چه نکاتی را باید رعایت کنیم؟

ما در این ایبوک جامع 70 صفحه ای ابتدا به تعریف و کاربرد شمع در ساختمان می پردازیم و سپس گام به گام طراحی و اجرای شمع در ساختمان و همینطور مدلسازی شمع در SAFE را بررسی خواهیم کرد.

در این صفحه تنها خلاصه ای از ایبوک را مشاهده می کنید، متن اصلی این ایبوک را با سرفصل های زیر می توانید در پایان همین صفحه دانلود کنید.

در این ایبوک چه می آموزیم؟

  1. تعریف شمع در ساختمان
    کاربرد شمع در ساختمان
  2. انواع شمع از لحاظ جنس
    شمع های فولادی
    ظرفیت مجاز شمع­ های فولادی
    شمع‌های بتنی
    شمع بتنی پیش ساخته
    شمع بتنی درجاریز
    شمع‌های چوبی
    ظرفیت مجاز شمع­ های چوبی
    شمع‌های مرکب (فولادی-بتنی یا چوبی – بتنی)
  3. شمع درجا ریز
    مراحل اجرای شمع درجا ریز
    حفاری چاه در محل اجرای شمع
    روش ­های حفاری
    روش خشک
    روش استفاده از گل حفاری
    روش غلاف­گذاری (لوله کیسینگ)
    ساخت و نصب قفسه آرماتور
    بتن‌ریزی
    تخریب سر شمع
    آزمایش کنترل یکپارچگی و کیفیت شمع اجراشده
    مزایای شمع‌های درجا ریز
    معایب شمع‌های درجا ریز
  4. شمع‌های کوبشی (از پیش‌ساخته)
    آماده‌سازی قالب بتن شمع
    ساخت شبکه آرماتور
    بتن‌ریزی
    ملاحظات جابه‌جایی و انبار کردن شمع‌ها
    عملیات کوبش شمع در محل تعیین‌شده
    وسایل مورداستفاده برای کوبش شمع‌ها
    طویل کردن شمع‌های پیش‌ساخته
    تخریب سر شمع
    مزایای شمع‌های کوبشی از پیش‌ساخته
    معایب شمع‌های کوبشی از پیش‌ساخته
  5. طبقه­ بندی شمع ­ها بر اساس روش نصب
    شمع‌ها با جابه ­جایی بزرگ
    شمع‌ها با جابه­ جایی کوچک
    شمع­ های بدون جابه ­جایی
    شمع­ های کوبیدنی – ریختنی با جابه ­جایی بزرگ
  6. معیارهای انتخاب نوع شمع در پروژه‌های ساختمان‌سازی
  7. انواع شمع‌ها از نظر عملکرد و نحوه انتقال بار به خاک
    شمع‌های اتکایی
    شمع‌های اصطکاکی
  8. طراحی شمع ­ها
    ظرفیت باربری شمع
    ظرفیت باربری نوک شمع
    روش مایرهوف
    محاسبه مقاومت اصطکاکی شمع
    مقاومت اصطکاکی شمع در ماسه
    مقاومت اصطکاکی شمع در خاک رسی
  9. نحوه مدل کردن شمع در نرم‌افزار 2016
    فرمول محاسبه سختی خاک زیر شمع
  10. معرفی شمع در نرم‌افزار SAFE
  11. اختصاص شمع مدل شده
  12. طراحی آرماتورهای طولی و عرضی (قفس) شمع
  13. ظرفیت فشاری شمع

 

تعریف شمع در ساختمان

زمین­ هایی­ که قابلیت تحمل بارهای وارده از طرف سازه را ندارند( مانند زمین ­های ماسه ­ای) و همچنین خاکبرداری سطحی در آن‌ها مقرون به­ صرفه نباشد، انتقال بار ساختمان به زمین توسط فونداسیون عمیق انجام می­ شود. رایج‌ترین نوع فونداسیون عمیق، شمع‌ ها (شکل1)‌ هستند که اصطلاحا به آن پی شمعی هم گفته می شود. یک شمع، سازه‌ای نسبتاً بلند، لاغر و ستون مانند است که با قرار گرفتن در داخل خاک (به‌صورت قائم و گاهاً مایل) به ­عنوان پی سازه ­ها، وظیفه انتقال بار طبقات فوقانی را به لایه‌های مناسب‌تر خاک در اعماق پایین‌تر دارد. شمع در واقع همان ستون است که در داخل خاک مستقرشده است. شمع بارهای وارده به سازه را در عمق خاک عبور داده و آن را به خاک مقاوم‌تر (در عمق بیشتر) منتقل می‌کند.

 

شمع ساختمان

شمع در ساختمان

کاربرد شمع در ساختمان

  1. وقتی‌که لایه‌های سطحی خاک، قابلیت فشردگی زیادی داشته باشند ‌یا خیلی ضعیف باشند‌، به‌طوری‌که نتوان از شالوده سطحی برای توزیع بار ساختمان استفاده کرد‌، از شمع در ساختمان برای انتقال بار به لایه تحتانی محکم­ تر‌ یا سنگ‌بستر مورد استفاده قرار می‌گیرند.
  2. زمانی که سازه بسیار سنگین است، به‌ عنوان‌ مثال در ساختمان‌ های بلندمرتبه، پل‌ها و یا مخازن آب و …
  3. تراز آب زیر زمینی در خاک زیرین، افت یا خیز زیادی داشته باشد.
  4. اجرای پی گسترده بسیار هزینه‌ بر و یا در عمل غیرممکن باشد.
  5. سازه روی ساحل دریا و یا بستر رودخانه مکان­ یابی شده باشد.
  6. ممکن است آن‌ها برای تحمل نیروهای جانبی و یا فشارهای uplift طراحی‌شده باشند.
  7. مقابله با نیروهای کششی در پی‌هایی که زیر سطح آب قرار دارند و یا واژگونی سازه‌های بلند.
  8. کنترل تراوش و رانش زمین و افزایش پایداری شیب‌ها.
  9. مقابله با نیروهای کششی در پی‌هایی که زیر سطح آب قرار دارند و یا واژگونی سازه‌های بلند.

 

انواع شمع‌ها از لحاظ جنس مصالح

اما همانطور که می دانید شمع در ساختمان انواع متفاوتی دارد که در این فلوچارت می توانید دسته بندی شمع ها را بر حسب جنسشان مشاهده کنید:

 

انواع شمع

 

شمع‌های فولادی

این شمع‌ها دارای مقاطعی لوله‌شکل یا H شکل (شکل 3 و4) هستند. از مقاطع I شکل نیز می­توان استفاده کرد ولی مقاطع H شکل به دلیل یکسان بودن تقریبی طول بال و جان، ترجیح داده می­شوند. شمع‌های لوله‌ای در اکثر مواقع بعد از کوبیده شدن با بتن پر می‌شوند. این شمع­ ها در دو حالت ته باز و ته بسته مورد استفاده قرار می­گیرند. انتهای شمع ­های لوله ­ای ته بسته باید توسط یک صفحه صاف یا یک کفشک مخروطی و یا توسط روش­ های دیگرکه­ مورد تائید دستگاه نظارت باشد، بسته شود. این شمع‌ ها به دلیل رطوبت خاک، در برابر خوردگی ضعیف می­باشند (شکل5). برای جلوگیری از خوردگی، در روی شمع‌ها باید چه کرد؟

شمع فولادی لوله ای شکل

شمع فولادی لوله ای شکل

 

شمع فولادی H شکل

شمع فولادی H شکل

 

شمع‌ های بتنی

اجرای شمع‌های بتنی به صورت انجام میگیرد:

شمع های بتنی پیش ساخته (کوبشی)

همان‌طور که از اسم آن پیداست این‌گونه شمع­­ ها از قبل ساخته می­شوند و سپس به محل مورد استفاده انتقال داده می­ شوند. این شمع­ ها را در کارخانه تحت نظارت می­سازند. مقاطع این شمع ­ها معمولاً لوله ­ای، مربع و چندضلعی است. از آن­جایی­که این شمع­ ها در محل و به ‌صورت کوبشی در دل زمین قرار می­گیرند، برای آسیب ندیدن سر آن‌ها، یک کلاهک فلزی قرار می­دهند. توضیحات کامل و معرفی این‌گونه شمع ­ها در ادامه آورده شده است.

 

شمع پیش ساخته بتنی با مقطع لوله ای

شمع پیش ساخته بتنی با مقطع لوله ای

شمع بتنی درجا ریز

همان‌طور که از اسم این­گونه شمع ­ها پیداست، باید در محل سایت (کارگاه) اجرا گردد. برای این کار در ابتدا چاهی به قطر مناسب و طول مناسب زده می­شود سپس شبکه آرماتور ساخته ‌شده در چاه حفاری ‌شده قرار داده می­شود و در نهایت عملیات بتن ‌ریزی آغاز می­شود. توضیحات کامل و معرفی این‌گونه شمع ­ها در ادامه آورده شده است.

شمع‌های چوبی

این شمع‌ها از تنه درختی با چوب سخت نظیر کاج و بلوط ساخته می‌شوند. دو سر آن‌ها را برای جلو‌گیری از خوردگی در موقع کوبیدن، با کلاهک فلزیِ مسلح می‌سازند. شمع‌های چوبی ازجمله مقطع دایره‌ای، را معمولاً بدون کندن پوست بکار می‌برند تا نیروی اصطکاک حاصله بین سطح جانبی شمع و زمین به حداکثر مقدار ممکن افزایش‌یافته و شمع قابلیت تحمل فشار زیادی داشته باشد. در قدیم شمع‌های چوبی ‌به‌ عنوان تکیه‌گاه برای سازه‌ هایی که روی خاک سست قرار داشتند مورد استفاده قرار می‌گرفت. امروزه نیز شمع‌های چوبی برای ساخت اسکله‌ها استفاده می‌شوند.

 

استفاده از شمع چوبی به‌عنوان تکیه گاه در خاک سست

استفاده از شمع چوبی به‌عنوان تکیه گاه در خاک سست

شمع‌ های مرکب (فولادی – بتنی یا چوبی – بتنی)

این‌گونه شمع‌ ها از دو قسمت تشکیل‌شده‌اند: در قسمت پایینی از فولاد یا چوب استفاده می­شود و در قسمت بالایی از بتن بهره می­برد. این شمع‌ها در مواقعی که طول شمع لازم از برای تأمین ظرفیت باربری از ظرفیت شمع بتنی کمتر باشد، مورد استفاده قرار می­گیرند. وصل محل تلاقی آن‌ها به دلیل متفاوت بودن مصالح مشکل است؛ از این ‌رو کاربرد این گونه شمع ها زیاد نیست.

 

شمع مرکب فولادی – بتنی

شمع مرکب فولادی – بتنی

شمع درجا ریز

برای اجرای شمع‌ های درجا ریز باید مراحل زیر طی شود:

  • حفاری چاه در محل اجرای شمع
  • ساخت شبکه (قفس) آرماتور
  • بتن‌ ریزی

حفاری چاه در محل اجرای شمع

پس از تعیین محل شمع­ گذاری توسط نقشه‌ بردار، حفر چاه توسط کارگر یا توسط دستگاه حفاری (با توجه به قطر و طول شمع، جنس و نوع خاک) با طول و قطر مورد نیاز انجام می‌گردد. در صورت استفاده از دستگاه ‌های حفاری، دستگاه حفاری باید در محل مستقر شده و استقرار آن‌ها به نحوی تعیین می‌گردد که شرایط زیر را تأمین نماید:

1- تا پایان حفاریِ یک شمع در ساختمان، نیاز به جابجایی دستگاه نباشد؛ زیرا در صورت جابجایی دستگاه حفاری و استقرار مجدد باعث اختلال در تراز و شاقول بودن دستگاه حفاری می‌شود.

2- کمترین ضربه دینامیکی را حتی ‌الامکان به شمع‌های اجرا شده در مراحل قبلی وارد نماید.

3-حداقل موانع کاری را نسبت به تردد ماشین‌ آلات مرتبط با عملیات حفاری (جرثقیل، تراک میکسر، لودر و…) ایجاد نماید.

 

دستگاه حفر چاه شمع درجا ریز

دستگاه حفر چاه شمع درجا ریز

 

که البته چند روش حفاری داریم مراحل اجرای روش غلاف­گذاری (لوله کیسینگ) را در شکل زیر مشاهده می کنیدکه البته همه روش ها را به طور کامل در متن ایبوک بررسی خواهیم کرد. اما آیا به این موضوع فکر کرده اید که چاه پس از حفاری چه مراحلی را جهت آماده سازی باید طی کند؟

 

اجرای شمع به روش غلاف­گذاری (لوله کیسینگ)

اجرای شمع به روش غلاف­گذاری (لوله کیسینگ)

 

ساخت و نصب قفسه آرماتور

در این مرحله قفس­ های آرماتور شمع در ساختمان مطابق نقشه های اجرایی و دیتیل های موجود بافته شده و در کارگاه دپو می شود. به طور معمول طول هر یک از این قفس ها نزدیک 12 متر (برابر طول شاخه ی میلگرد) است. برای شمع هایی با طول بیشتر از 12 متر، لازم است مانند وصله ستون ها، قفس آرماتور شمع نیز وصله شود تا طول مورد نیاز را تامین کند. اما چگونه باید این شبکه آمارتور بندی بلند را اجرا کرد؟ آیا نیازی به اجرای لقمه ها در شبکه آرماتور بندی وجود دارد؟ برای جلو گیری از ایجاد اعواج در شبکه آرماتور ها چه باید کرد؟

آرماتور بندی شمع

شبکه آرماتور شمع قبل از بتن‌ریزی

بتن‌ریزی

پس از اینکه قفس میلگرد در طول مورد نیاز بافته شده و در داخل چاه قرار گرفت، نوبت به بتن ریزی شمع می رسد. به دلیل طول زیاد شمع ها، مجاز به بتن ریزی آن ها با پمپ های زمینی و هوایی نیستیم؛ لذا برای بتن ریزی شمع ها از لوله ی تِرِمی که قیف مانند است، استفاده می شود. روش کار به این شکل است که لوله های منعطفی (مشابه شلنگ آب) با طول های 2 تا 6 متر و قطر 10 الی 20 سانتی متر به یکدیگر متصل کرده و به داخل قفس شمع فرستاده می شود. به قسمت بیرونی این لوله، یک لوله با سریِ قیف شکل متصل می شود. با به هم بستن این لوله ها و بتن ریزی از طریق آن، مانع سقوط آزاد بتن به داخل شمع شده و احتمال جدایش بتن را به حداقل می رساند.

 برای جلوگیری از مخلوط شدن دوغاب یا گل حفاریِ موجود در انتهای چاه با بتن ریخته شده، توصیه اکید می شود که انتهای لوله ی ترمی حتماً انتهای چاه باشد

 

لوله‌ ترمی دستگاه پمپ بتن جهت بتن‌ ریزی درون چاه حفاری شمع

لوله‌ ترمی دستگاه پمپ بتن جهت بتن‌ ریزی درون چاه حفاری شمع

 

چه نکاتی قبل و بعد از بتن ریزی باید رعایت شود؟ شرایط لازم برای لوله ترمی چیست؟

 

آزمایش کنترل یکپارچگی و کیفیت شمع اجراشده

جهت کنترل یکپارچگی و کیفیت شمع­ های بتنی در صورت اعلام دستگاه نظارت باید آزمایش‌هایی مانند ”آزمایش دینامیک کرنش پایین (PIT)”  انتشار  “امواج بین گمانه­ای (CSL)”  انجام گردد.

این آزمایش‌ها حداقل باید پس از گذشت 72 ساعت از اتمام بتن ­ریزی یا پس از رسیدن مقاومت فشاری نمونه­های استوانه­ای بتن به حداقل Mpa 17.5  انجام گیرد. لذا در این مدت باید شمع­ هایی که نیاز به آزمایش PIT دارند، مشخص شود.

 

تجهیزات تست کنترل یکپارچگی شمع با آزمایش PIT

تجهیزات تست کنترل یکپارچگی شمع با آزمایش PIT

 

شمع‌های از پیش ساخته ( کوبشی)

جهت مقابله با خمش تولید شده در هنگام حمل‌ و نقل، بلند کردن و اعمال نیروی جانبی به شمع و همچنین افزایش مقاومت فشاری، میتوان از شمع های کوبشی استفاده نمود .این شمع‌های پیش‌ ساخته در طول مورد نظر ساخته ‌شده و تحت شرایط مطلوب به عمل می‌آیند تا به مقاومت مورد نظر برسند. پس ‌از آن به محل کوبیدن، حمل می‌شوند و همچنین شمع های پیش ‌ساخته را می‌توان با استفاده از کابل ‌های پیش تنیدگی پر مقاومت، به‌صورت پیش‌تنیده درآورد.

 

شمع پیش‌ساخته پیش تنیده

شمع پیش‌ساخته پیش تنیده

مراحل ساخت و نصب شمع پیش‌ساخته

  • آماده‌سازی بتن قالب
  • آماد سازی شبکه آرماتور
  • بتن ‌ریزی
  • عمل‌آوری و نگه ‌داری از شمع
  • ملاحظات جا به­ جایی و انبار کردن شمع­ ها
  • عملیات کوبش شمع در محل از پیش تعیین ‌شده
  • ملاحظات حین کوبش شمع
  • روا داری ­های مربوط به موقعیت و زاویه استقرار شمع

تمامی این 8 مرحله و بسیاری از نکات اجرایی دیگر در رابطه با شمع های پیش ساخته در این ایبوک بیان شده است که می توانید در انتهای همین صفحه آن را دانلود کنید.

مزایای شمع‌های کوبشی از پیش‌ساخته

  • امکان رساندن شمع به شمارش ضربات مورد نظر طراح را فراهم می­کند
  • امکان اجرا در زیر سطح آب و دور از ساحل
  • سرعت‌ بالا در ساخت و اجرا
  • تراکم خاک ­های دانه­ ای و بهبود پارامترهای مقاومتی آن‌ها در حین کوبش شمع
  • امکان کنترل کیفیت دقیق مصالح
  • امکان اجرا به­ صورت مایل برای مقابله با بارهای جانبی

معایب شمع‌های کوبشی از پیش‌ساخته

  • ایجاد سر و صدا ناشی از کوبش و ارتعاش در زمین و سازه‌های اطراف
  • نیاز به وسایل حمل ‌و نقل جهت انتقال به محل اجرا
  • غیر اقتصادی بودن در تعداد کم شمع
  • عدم امکان اجرا در طول و قطر زیاد به دلیل نیاز به تجهیزات کوبش و ایجاد لنگر خمشی بزرگ در جسم آن‌ها، حین حمل‌ و نقل و کوبش
  • بار مجاز محدود این شمع‌ ها به دلیل محدودیت در طول و قطر
  • دست‌ خوردگی خاک به ‌ویژه در خاک‌ های حساس رسی

 

آلودگی صوتی دستگاه کوبش شمع

آلودگی صوتی دستگاه کوبش شمع

طبقه ­بندی شمع­ ها بر اساس روش نصب

شمع‌ ها با جابه­ جایی بزرگ

شمع‌ ها با جابه ­جایی کوچک

شمع ­های بدون جابه ­جایی

شمع­ های کوبیدنی – ریختنی با جابه­ جایی بزرگ

معیارهای انتخاب نوع شمع در پروژه‌ های ساختمان ‌سازی

  • مشخصات سازه اعم از وضعیت و نوع بارگذاری، کاربری، درجه اهمیت سازه، توجیه اقتصادی و زمان­ بندی پروژه
  • تجهیزات و امکانات استقرار شمع در ساختمان و شرایط اجرایی پروژه
  • شرایط بستر شامل نیمرخ خاک محل، خصوصیات لایه­ های تحت الرضی و همچنین وضعیت آب زیر زمینی و نوسانات آن­ میزان خورندگی محیط، عملکرد و دوام مصالح شمع

جدول زیر که توسط نشریه 386 ارائه ‌شده است می ­تواند در انتخاب نوع شمع کمک کند

 

معیار انتخاب شمع برای سازه در نشریه 386

انواع شمع‌ها از نظر عملکرد و نحوه انتقال بار به خاک

شمع‌های اتکایی (End-bearing Piles)

اگر در عمق خاک بستر سنگی در عمقی منطقی وجود داشته باشد، در این صورت می­توان شمع را تا آن لایه ادامه داد؛ به­ طوری­ که نوک شمع به آن تکیه کند در این حالت ظرفیت باربری شمع بستگی­ به ظرفیت باربری بستر سنگی دارد، از این ­رو به این‌گونه شمع­ ها­ شمع­ های اتکایی گویند.

شمع‌های اصطکاکی (Friction Piles)

چنانچه عمق بستر سنگی یا لایه خاک متراکم زیاد باشد؛ به­ طوری­ که طول شمع انتخابی از لحاظ اقتصادی مقرون‌ به‌ صرفه نباشد، به‌ ناچار باید شمع را بدون اینکه به بستری تکیه کرده باشد، در عمق مناسبی که باید محاسبه شود، اجرا می­ کنند. در این حالت شمع به‌ وسیله نیروی اصطکاکی که بین خاک و جداره شمع وجود دارد و نیروی کمی که خاک به سر شمع وارد می­کند، نیروهای منتقل­ شده از سازه را تحمل می­کند. طول لازم برای این­گونه شمع ­ها بسته به مقاومت برشی خاک، بار وارده و قطر شمع دارد.

 

انواع شمع از نظر عملکرد(شمع های اصطکاکی و اتکایی)

شمع های اصطکاکی و اتکایی

طراحی شمع ­ها

همان‌طور که در تعریف شمع­ های اصطکاکی و اتکایی گفته شد، شمع ­ها برحسب نحوه انتقال بار تقسیم­ بندی می­شوند؛ بنابراین در طراحی آن‌ها از این اصل استفاده می­شود یعنی نیروی اصطکاکی و اتکایی وارد بر شمع عامل تعیین‌کننده طول شمع خواهند بود.

ظرفیت باربری شمع

Qu = Qp  +  Qs  

Qp = باری که توسط نوک شمع (Peak) تحمل می­شود

Qs = باری که توسط اصطکاک جداره شمع (Surface) تحمل می­شود

اگر شمع ساختمان اتکایی باشد آنگاه Qp ≅ Qu اگر شمع اصطکاکی باشد آنگاه Qs ≅ Qu

 

شمع اتکایی

شمع اتکایی

شمع اصطکاکی

شمع اصطکاکی

 

 

ظرفیت باربری نوک شمع

 

(*Qp = AP qp = Ap (cNc* + q′ Nq 

AP= سطح مقطع نوک شمع

c = چسبندگی خاکی که نوک شمع بر آن متکی است

qp = ظرفیت باربری نهایی واحد سطح نوک

′q = تنش مؤثر قائم در تراز نوک شمع

*Nc و *Nq= ضرایب ظرفیت باربری

برای تعیین ضرایب ظرفیت باربری  *Nc و *Nqروش­ های مختلفی ارائه‌ شده است که ما در این ایبوک به روش مایرهوف می­پردازیم.

طراحی شمع در SAFE

از جمله مواردی­ که در طراحی ساختمان­ های متعارف منجر به استفاده ­از شمع در ساختمان در زیر فونداسیون سازه می­شود، می­توان به نکات زیر اشاره کرد:

  1. تجاوز تنش های وارده از مقدار تنش مجاز خاک به دلیل ضعف ذاتی خاک زیر سازه یا وجود قنات و ….
  2. بروز نشست های زیاد در فونداسیون سازه که می تواند بهره برداری از سازه را مختل کند( به دلیل مسائلی مانند افزایش سطح آبهای زیر زمینی و …)
  3. بروز آپلیفت در فونداسیون و جدا شدن پی از خاک زیر سازه که می تواند در اثر نیروی جانبی زیاد یا چینش نامناسب مهاربند یا دیوار برشی در پلان سازه باشد.

در این­ بخش مقاله با نحوه­ ی مدلسازی و طراحی شمع­ های بتنی درجا در SAFE آشنا خواهیم شد.

مثال:

فرض کنید فونداسیون گسترده سازه­ای در طراحی اولیه دارای ضخامت 120 سانتی­متر به دست آمده ­است. کنترل تنش خاک زیر فونداسیون نشان می­دهد که به علت ضخامت غیرمتعارفی که دارد، مقدار تنش وارده از تنش مجاز خاک زیر سازه تجاوز کرده است. مهندس طراح به دلیل ضعیف ­بودن خاک زیر ساختمان، پیشنهاد کاهش ضخامت فونداسیون از 120 سانتی­ متر به 70­ سانتی­متر را همراه با اجرای شمع در نقاطی که تنش وارده به خاک از مقدار مجاز آن فراتر رفته ­است، می­دهد.

 طبق نتایج آزمایشگاه ژئوتکنیک، تنش مجاز خاک زیر فونداسیون و مدول بستر خاک بر اساس نتایج آزمایشگاه به ترتیب 1.2 کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع و 3.2 کیلوگرم بر سانتی‌متر است.

برای مدل کردن شمع­ ها در نرم‌افزار سیف به ترتیب زیر عمل می­کنیم:

ابتدا فونداسیون با ضخامت 70 سانتی‌متر بدون شمع را تحت آنالیز و طراحی قرار می­دهیم. نتایج به شکل زیر است. همان‌طور که از شکل زیر پیداست در بعضی از مناطق فونداسیون تنش از مقدار مجاز یعنی 1.2 کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع بیشتر است.

 

طراحی شمع در safe

تنش زیر پی از تنش مجاز خاک بیشتر است

 

بنابراین برای تقویت فونداسیون در SAFE باید در محل ­هایی که تنش زیر فونداسیون بیش‌ از حد مجاز یعنی 1.2 کیلوگرم بر سانتی ­متر مربع است، شمع تعبیه کنیم. همان‌ طور که ازکانتور رنگی تنش­ ها سمت راست شکل پیداست، رنگ ­های زرد و نارنجی و قرمز محل ­هایی هستند که تنش زیر فونداسیون در آن‌ ها از تنش مجاز خاک بیشتر است، بنابراین شمع­ ها باید در این نواحی تعبیه شوند.

برای شمع گذاری فونداسیون ابتدا از شمع های درجا ریز با مقطع دایره استفاده می کنیم اما حداقل فاصله شمع ها از یکدیگر به چه میزان است؟

در این مثال فاصله­ ی مرکز تا مرکز شمع ­ها را برابر 2 متر در نظر می­گیریم. در مورد طول شمع در ساختمان باید گفت که طول اولیه شمع را می­توان به کمک نتایج آزمایشگاهی مبنی بر لایه ­بندی خاک تخمین زد. با اطلاعاتی که در دست داریم محل شمع­ ها را SAFE مشخص می­کنیم برای این کار از مسیر Draw>Draw Point وارد می ­شویم.

 

طراحی شمع در safe

 

با کلیک روی گزینه­ ی Draw Points، پنجره‌ی زیر ظاهر می­شود.

 

طراحی شمع در safe

 

مابقی مراحل از جمله محاسبه سختی شمع در SAFE را به صورت مصور در متن اصلی قابل دانلود ایبوک مطالعه کنید.

 

طراحی آرماتورهای طولی و عرضی شمع

پس از این­که با سعی و خطا؛ تعداد، ابعاد، طول و محل شمع ­ها در زیر فونداسیون مشخص شد، نوبت به طراحی آرماتورهای قفس شمع می­رسد. طبق بند 9-20-5-6 و 9-20-5-7 مبحث نهم مقررات ملی ساختمان داریم:

طراحی دستی شمع

 

بنابراین از آنجا که قطر شمع ما 50 سانتی ‌متر است طبق بند 9-20-5-6 و 9-14-9 مبحث نهم مقررات ملی ساختمان داریم:

 

طراحی شمع

 

 

پس:

 

0.01Apile < Ast < 0.06 Apile

مساحت مقطع شمع ساختمان برابر است با:

 

Apile = Π × 252 = 1964 cm2

در نتیجه:

19.6 cm2 <  Ast < 117.8 cm2

در اینجا فرض بر این است که از میلگرد­های عرضی قفس از نوع اسپیرال باشد. برای یادگیری مابقی مراحل و محاسبه ظرفیت فشاری شمع و مقایسه ­ی آن با ظرفیت فشاریِ مورد نیاز در نرم­ افزار؛ به متن اصلی ایبوک مراجعه کنید.

 

منابع:

نشریه 386

کتاب طراحی اصول مهندسی ژئوتکنیک مهندس طاحونی

جزوه گودبرداری و سیستم­های پایدارکننده دکتر مسعود علیلو استاد دانشکده مهندسی عمران دانشگاه تبریز

خرید لينک هاي دانلود

دانلود رایگان اعضای ویژه

دانلود رایگان این آموزش و ده ها آموزش تخصصی دیگر به ازای پرداخت فقط 29 هزار تومان (+ اطلاعات بیشتر)

خرید با اعتبار سایت به ازای پرداخت فقط 17 هزار تومان

دانلود و ذخیره فقط همین آموزش ( + عضو شوید و یا وارد شوید !)

دانلود سریع و بدون نیاز به عضویت به ازای پرداخت فقط 17 هزار تومان

پیش از همه باخبر شوید!

تعداد علاقه‌مندانی که تاکنون عضو خبرنامه ما شده‌اند: 14,661 نفر

تفاوت اصلی خبرنامه ایمیلی سبزسازه با سایر خبرنامه ها نوآورانه و بروز بودن آن است ، ما تنها تازه ترین های آموزشی ، تخفیف ها و جشنواره ها و ... مورد علاقه شما را هر هفته به ایمیل تان ارسال می کنیم

نگران نباشید، ما هم مثل شما از ایمیل های تبلیغاتی متنفریم ، خاطر شما را نخواهیم آزرد!

تولید کنندگان آموزش
با ارسال 12اُمین دیدگاه، به بهبود این محتوا کمک کنید.
نظرات کاربران
  1. مرتضي اسماعيلي طاهري

    با سلام و احترام
    بنده ساختمانی دارم به ابعاد ۵*۱۰ در پنچ طبقه با اسکلت فولادی که هنگام گنترل تنش، بخش زیادی از پی دچار تنش صفر میشود برای حل این مشکل نیازمند طراحی شمع کششی هستم ممنون میشوم راهنمایی بفرمایید و با ذکر یک مثال در ایبوک طراحی شمع این مشکل حل گردد.

    پاسخ دهید

  2. مرتضي اسماعيلي طاهري

    با سلام و احترام
    مثال ارائه شده در ایبوک طراحی شمع ها مربوط به حالتی است که تنش از مقدار تنش مجاز خاک بیشتر است ولی مثال در خصوص اپ لیفت و حالتی که بخش زیادی از پی دارای تنش صفر است ارائه نشده است .
    ممنون از راهنمایی شما

    پاسخ دهید

  3. فرهاد

    سلام
    فایل ایبوک طراحی شمع هارو خریداری کردم ولی لینک دانلود واسم ارسال نشده نه در قولدر اینباکس و نه در اسپام هیچکدام نیست باید چیکار کنم؟

    پاسخ دهید

  4. سید سعید سرفرازی

    با عرض پوزش از تاخیر به وجود آمده ارسال گردید.

    پاسخ دهید

  5. علی اصغر آذرآیین

    سلام
    اخیرا وجه فایل طراحی دال بتنی را به حساب شما واریز کردم اما تاکنون که جندین ماه میگذرد فایل برای من ارسال نشده

    پاسخ دهید

  6. شکوه شیخ زاده

    با سلام ممکن است ایمیل وارد اسپم شما شده باشد لطفا چک بفرمایید و در صورت عدم وجود لینک با شماره پشتیبانی ۰۵۶۳۲۴۳۴۴۴۰ تماس بگیرید تا دوستان شما را راهنمایی کنند.سپاس

    پاسخ دهید

  7. 1m.ghalandari

    سلام و عضر ادب…فایل پی دی افی وجود نداره برای دانلود چرا؟؟؟؟

    پاسخ دهید

  8. سعید کاویان‌پور (پاسخ مورد تایید سبزسازه)

    سلام. لینک دانلود ایبوک طراحی شمع قرار گرفته میتونید دانلود بفرمایید.

    پاسخ دهید

  9. e_bmm@yahoo.com

    سلام و عضر ادب… هزینه طراحی و اجرای انواع شمع در ساختمان به همراه مدلسازی آن در سیف پرداخته ام ولی لینک دانلود برای من ارسال نشده . ضمنا لینک بالا نیز به صفحه اصلی میرود.
    ممنون میشم راهنمایی نمایید.

    پاسخ دهید

  10. سعید کاویان‌پور (پاسخ مورد تایید سبزسازه)

    سلام. لینکها چک شد و مشکلی نداره. باید بعد از کلیک روی لینک، قدری صبر کنید تا حجم فایل توسط دانلود منیجر نشون داده بشه. اگه باز هم رفع نشد به پشتیبانی پیام بدید تا فایل مستقیما براتون ارسال بشه.

    پاسخ دهید

  11. e_bmm@yahoo.com

    سلام
    ممنون از پاسخ شما، مشکل من رفع شد.
    موفق باشید

    پاسخ دهید

؟

فقط کافیست ایمیلتان را وارد کنید

در کمتر از 5 ثانیه اطلاعاتتان را وارد کنید و 3 ایبوک طراحی سازه بتنی در ایتبس را به همراه هدیه ویژه آن در ایمیلتان دریافت کنید
برایم ایمیل شود
نگران نباشید ایمیل های مزاحم نمی فرستیم
close-link
ثبت نام در لیست مشاوره رایگان برای قبولی در آزمون محاسبات 99
توجه: به علت کمبود وقت آزاد مشاور سبزسازه، ظرفیت این لیست محدود می باشد.
ثبت نام
close-image