ده نکته کاربردی در مورد ستون گذاری که هر مهندس عمرانی بایستی بداند!

همانطور که در بازی شطرنج انتخاب موقعیت مهره ها حائز اهمیت می باشد، و برد یا باخت شما را تعیین می کند، در طراحی ساختمان، انتخاب موقعیت ستون ها (ستون گذاری) نیز می تواند تفاوت بارزی را بین شما و دیگر مهندسان ایجاد کند.

ستون گذاری نیز مانند دیگر قسمت های طراحی سازه، نیازمند رعایت الزامات و معیار هایی است؛ اگرچه می توان ستون ها را بدون اطلاعات کافی هم در سازه قرار داد، اما به احتمال زیاد اختلالاتی در ساختمان بوجود خواهد آمد که دیگر قابل ترفیع نمی باشند.
بنابرین اگر شما هم یک طراح سازه هستید توصیه می کنم با الزامات ستون گذاری آشنا باشید تا بتوانید:

  1. با انتخاب بهترین محل برای ستون ها، کاهش قابل توجهی را در هزینه های پروژه ایجاد کنید.
  2. سازه را به صورتی ایمن، زیبا و کارآمد طراحی کنید.
  3. پیش از طراحی ستون برخی از الزامات مربوط به آیین نامه ۲۸۰۰ را رعایت کنید.

در تعیین محل مناسب برای ستون ها بایستی به ضوابط معماری و سازه ای ساختمان توجه داشت. به همین منظور در این مقاله و همچنین مقاله قدم صفر طراحی سازه نکاتی را برای شما گردآوری کرده ایم که امیدواریم مفید واقع شوند:

نکات ستون گذاری در معماری :

  1. وظیفه ستون انتقال بارهای ساختمان به پی می باشد. بنابراین انتخاب محل ستون ها و فاصله آن ها از یکدیگر اهمیت پیدا می کند. محل و فاصله ستون ها باید به گونه ای باشد که با حداقل تعداد ستون، کل بارهای ساختمان به زمین منتقل شود.
    structure

    نحوه انتقال بارها به ستون ها و سپس به پی و زمین

    اگر فاصله بین ستون ها کمتر از حد معمول باشد، کیفیت فضاها از نظر معماری کاهش می یابد.
    و اگر این فاصله بیشتر از حد معمول باشد، مقاطع تیر و ستون افزایش می یابد که این مورد، نه تنها از نظر اقتصادی به صرفه نمی باشد، بلکه ایجاد آویز در تیرها را نیز به همراه خواهد داشت.

  2. محل ستون ها بایستی به نحوی باشد که از زیبایی ساختمان و ارتباط بین آن ها نکاهد. برای مثال در نمای ساختمان، ستون ها نباید به گونه ای قرار داده شوند که با بازشو ها تداخل داشته باشند.
  3. بهتر است ستون ها حتی الامکان درون دیوارها، جرز ها و کمد های دیواری مخفی شوند و داخل فضاها قرار نگیرند. گرچه در بعضی موارد این مورد اجتناب ناپذیر است.
  4. به هنگام ستون گذاری بایستی عرض مورد نیاز برای راه پله، آسانسور و سایر فضاهای این چنینی را تامین کرد. در بعضی موارد دیده شده ستون گذاری نامناسب، باعث از بین رفتن فضای مفید آسانسور و راه پله شده و مجبور به استفاده از آسانسوری با ظرفیت کمتر می شویم.
    برای زمین های بالای ۲۰۰ متر، ابعاد داخل به داخل باکس آسانسور ۱۶۰ در ۲۰۰ سانتیمتر و ابعاد داخل به داخل باکس راه پله ۲۴۰  در ۴۸۰ سانتیمتر می باشد.
  5. محل قرارگیری ستون ها در پارکینگ بایستی به گونه ای باشد که مانع حرکت ماشین ها نباشد و فضای پرت ایجاد نکند.
    فضای مورد نیاز برای پارک یک ماشین ( فاصله بین نازک کاری دو ستون مجاور ): ۵ در ۲٫۵ متر
    فضای مورد نیاز برای پارک دو ماشین در مجاورت یکدیگر: ۵ در ۴٫۵ متر

index_parking

 ستون گذاری بر مبنای ضوابط سازه ای:

  1. همانطور که می دانید بهتر است قاب های باربر جانبی در هر راستا، نیروی زلزله همان راستا را تحمل کنند. از آنجایی که نیروی زلزله در دو جهت عمود بر هم x و y به سازه وارد می شود(قاعده ی 100-30 در متن استاندارد2800)، جهت ستون گذاری نیز بایستی به نحوی باشد که قاب های موجود در سازه، عمود بر هم باشند. به عبارتی بایستی به بحث نامنظمی سیستم های غیر موازی در آیین نامه ۲۸۰۰ توجه نمود. شاید ویدئوی رایگان آموزشی تفسیر ویرایش چهارم استاندارد ۲۸۰۰ به کارتان آید. در قسمت دوم این مجموعه رایگان با انواع نامنظمی در پلان از جمله نامنظمی سیستم های غیر موازی آشنا می شوید.
    unhibited

    نامنظمی سیستم های غیر موازی

     

  2. در قسمت هایی از ساختمان که دارای پیش آمدگی می باشند (مثل بالکن)، لازم نیست حتماً چهار طرف آن، ستون تعبیه شود، بلکه می توان بالکن را به صورت طره مدل کرد.
    ولی دقت داشته باشید که طبق آیین نامه ۲۸۰۰ بایستی از احداث طره های بزرگتر از ۱٫۵ متر حتی المقدور احراز شود. و نیروی قائم زلزله در طراحی شان لحاظ گردد.
  3. در چهار طرف اتاق  راه پله بایستی ستون قرار داده شود. همچنین توصیه می شود در صورت امکان در چهار طرف آسانسور نیز ستون قرار گیرد.
  4. نحوه قرار دادن مناسب ستون در پلان اگر در هر سمت، از یک نوع سیستم باربر جانبی استفاده شده باشد به شرح زیر می باشد:
    نحوه ستون گذاری در سازه ای که دریک امتداد دارای قاب خمشی و درامتداد دیگر دارای مهاربند می باشد.

    نحوه ستون گذاری در سازه ای که در یک امتداد دارای قاب خمشی و در امتداد دیگر دارای مهاربند می باشد.

     

  5. اگر پلان دارای فرو رفتگی یا شکستگی بود، بایستی در محل تقاطع اضلاع آن از ستون استفاده شود. توجه کنید این پس رفتگی در پلان موجب ایجاد نامنظمی هندسی در پلان سازه نشود.

تعامل مهندس معماری با مهندس سازه؟

همانطور که می دانید ⁣مهندسین محاسبِ تازه کار، اغلب تصور می کنند که می بایست پس از دریافت نقشه های معماریِ فاز یک، در گام اول، شروع به مدلسازی سازه کنند.
غافل از اینکه قبل از این، باید گام صفر را پشت سر بگذارند؛ و این گام چیزی نیست جز تعامل با معمار.

مهندس سعید کاویان پور در مقاله ی “قدم صفر طراحی سازه” نکاتی ارزشمند درمورد تعامل با نقشه های فاز یک بیان کرده است، که حتی می تواند برای مهندسان محاسب حرفه ای نیز جالب باشد.

 

15 پاسخ
  1. comacivil
    comacivil گفته:

    با سپاس از زحمات این گروه

    بعضی از موارد مطرح شده در این مقاله الزامی نیست ( مانند ستون های اطراف راه پله) که در اصل فقط ستون های سمت نیم طبقه الزامی است بهتر بود عنوان می شد پیشنهاد می شود در صورت نبود محدودیت خاصی اطراف پله با ستون محصور شود

    پاسخ
    • پشتیبانی سبزسازه
      پشتیبانی سبزسازه گفته:

      با سلام خدمت جناب اصغری عزیز
      بله درست میفرمایید. می توان چهار طرف راه پله ستون قرار نداد که در این صورت راه پله به صورت کنسول خواهد بود و البته این مورد زیاد مرسوم نیست و بایستی به ضوابط استاندارد ۲۸۰۰نیز توجه نمود.
      اما ترجیح بر این است که ۴ طرف راه پله ستون گذاری شود.
      از دقت شما بسیار سپاس گزاریم و نهایت تشکر را به خاطر دیدگاه خوبتان داریم
      موفق باشید
      یا حق

      پاسخ
  2. سمیه
    سمیه گفته:

    سلام خسته نباشید .
    ببخشید من ی سوال داشتم .طبقات منفی که بزرگ تر هستن ستون گذاری که میشه و این ستون هارو در طبقات مثبت ک کوچیک تر میشن قرار میدم ستون دیوار اصلی (دیوار خارجی )روی دیوار اصلی زبقات مثبت قرار نمیگیرن این مشکلی نداره؟

    پاسخ
  3. هادی
    هادی گفته:

    سلام خسته نباشید در خصوص یک سقف که دهنه طول پنج و عرض سه متر چه نوع اهن میتوانیم اجرا کنیم در ضمن روی سقف یک حمام ساخته میشود ویک سرویس خواب لطفا راهنمای کنید

    پاسخ
  4. علی
    علی گفته:

    سلام مهندس
    یک آپارتمان خریدم تبریز قطعه جنوبی می باشد
    عرض قطعه ۱۲ متر می باشد کلا ۹ ستون می باشد. فاصله ۲ ستون ۸٫۲۰ می باشد و فاصله ۲ ستون دیگر ۳٫۱۰ (از وسط ستون ها) به خاطر فاصله زیاد ۲ ستون(۸٫۲۰) از بابت استحکام ساختمان نگرانم میشه راهنمایی بفرمایید.

    پاسخ
    • پشتیبانی سبزسازه
      پشتیبانی سبزسازه گفته:

      با سلام.
      اینگونه نمیتوان نظر داد باید سیستم سقف سازه ای و عوامل دیگری را مورد بررسی قرار داد. به طور کلی دهانه ۸ متری خیلی دهانه بزرگی محسوب نمی شود، حتما مهندس طراح این موارد را درنظر گرفته است. شما نگران این موضوع نباشید.

      پاسخ
  5. Hoseyn
    Hoseyn گفته:

    سلام من پیمانکار ساختمان هستم یه سوال دارم تمام نقشه های معماری و محاسبات باامضا ومهر حد اقل ۵ مهندس ونظام مهندسی به دست ما میرسه در اولین جمله نوشته تطابق نقشه محاسبات با معماری به عهده پیمانکار میباشد وا غلب هم در سایز پله مشکل دارد پس این مهرها چگونه نقشه را بر رسی کرده اند ممنون

    پاسخ
  6. Ali
    Ali گفته:

    با سلام.من یه واحد خریدم زمین جنوبیه.با ۱۰ ستون ساخته شده.ستون وسط جلو و عقب وسط سازه را ندارد.ولی سازنده مدعی است ستونها را بزرگتر ساخته است.آیا الزاما یک ساختمان ۳ طبقه باید تعداد مشخصی ستون داشته باشد؟مثلا ۱۲ یا ۱۱ ستون؟

    پاسخ
    • پشتیبانی سبزسازه
      پشتیبانی سبزسازه گفته:

      با سلام. خیر الزامی وجود ندارد. سیستم سقف سازه بیشترین تاثیر را روی تعداد ستون ها دارد. به طوری که در سقف های تیرچه بلوک معمولا فاصله ستون ها را ۵-۷ متر میگیریم ولی در سقف های مجوف فاصله ستون ها را بیش از ۱۰ متر نیز میتوان اختیار کرد.
      سایز ستون ها نیز به عوامل متعددی وابسته است. تاثیرگذارترین عامل سیستم سازه ای است. مثلا اگر از دیوار برشی استفاده کرده باشیم سایز ستون ها تا حد قابل توجهی کاهش پیدا میکند.

      پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *